در گفتگوی تفصیلی با یزدرسا مطرح شد؛
روایت استاندار سابق یزد از خدمات امیرکبیر دوران
استاندار سابق یزد در آستانه دومین سالروز شهادت آیتالله رئیسی، ناگفتههایی از جلسات دولت سیزدهم، مدیریت بحرانهای یزد و پیگیری پروژه خط انتقال آب را روایت کرد.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، ۳۰ اردیبهشتماه در تقویم جمهوری اسلامی ایران، نه فقط یادآور حادثه جانگداز سقوط بالگرد و شهادت آیتالله سید ابراهیم رئیسی، خادمالرضا (ع) و همراهانش، بلکه تجلیگاهی برای تکریم فرهنگ خدمت بیادعا و مکتب مردمداری است؛ مکتبی که شهدای خدمت با خون خود بر تارک تاریخ ایران زمین ثبت کردند. دولتی که با شعار «دولت مردمی، ایران قوی» پا به عرصه گذاشت، الگویی نو از مدیریت جهادی، صداقت و ولایتمداری را به نمایش گذاشت؛ الگویی که در آن استانداران به عنوان میدانداران خط مقدم خدمت، نقش بیبدیلی در تحقق عدالت و محرومیتزدایی ایفا کردند.
به بهانه دومین سالگرد نامگذاری «روز شهدای خدمت» و در آستانه سالروز شهادت رئیسجمهور خستگیناپذیر، فرصتی فراهم شد تا پای صحبتهای مهران فاطمی، استاندار پیشین یزد در دولت سیزدهم، بنشینیم. او که از نزدیک شاهد سبک مدیریتی، اخلاق رفتاری و ریزبینیهای خاص شهید رئیسی بوده است، برای نخستینبار با جزئیاتی دقیق و ناگفته، تصویری شفاف از مردی ترسیم میکند که نه دیپلمات بود و نه سیاسیباز؛ مردی که اخطار تلخ را بر مصلحت کاذب ترجیح میداد و توسعه افقی و ویلایی سازی را بر بلندمرتبهسازیهای بیروح برمیگزید.
در این مصاحبه تفصیلی، استاندار سابق یزد در گفتگو با یزدرسا از اولین توصیههای رئیسی در صحن دولت تا نحوه مدیریت بحرانهای سیل، قطار و کرونا، و از معماری مسکن متناسب با فرهنگ بومی تا جزئیات تأمین مالی خط حیاتی آب از دریا را روایت میکند. روایتی که نشان میدهد دولت سیزدهم چگونه با شعار «چرا کاری که ۲۴ ساعته حل میشود را ۶ ماه معطل میکنید؟» تعریف جدیدی از سرعت و کیفیت در خدمترسانی ارائه داد.
آنچه میخوانید، روایت بیواسطه یک مدیر اجرایی از اخلاص در برابر خدا، اطاعت در برابر ولی و صداقت در برابر مردم است.
یزدرسا: اولین مواجهه شما با شهید آیتالله رئیسی به عنوان استاندار یزد چگونه رقم خورد و اولین و مهمترین توصیه ایشان به شما چه بود؟
فاطمی: اولین مواجهه رسمی ما با شهید رئیسی برای تصدی استانداری یزد، در صحن هیأت دولت بود. البته پیش از آن نیز توفیق چند بار ملاقات داشتم، اما آن روز رسمی و سرنوشتساز بود. فرآیند به این شکل است که استاندار پیشنهادی وزیر کشور باید در حضور رئیسجمهور و همه وزرا برنامههای خود را ارائه دهد، سپس وزرا سؤالاتی مطرح میکنند و بعد از خروج فرد، رأیگیری میشود.
وقتی بنده رأی آوردم و مجدداً به صحن دولت دعوت شدم و به طور رسمی به عنوان استاندار یزد تصویب شدم، شهید رئیسی در میان جمع، نگاهی ویژه داشتند و توصیه ایشان بود که آقای فاطمی! هرچه شما کردید مردم، مردم این نظام و این دولت را قبول دارند و به شما اعتماد کردهاند. سعی کنید این اعتماد مردم را خراب نکنید و هر روز بر اعتماد، امید و باور مردم به خدمات دولت بیفزایید. همین شد که من وارد صحنه خادمی مردم شریف یزد شدم و همواره آن جمله در گوشم طنینانداز بود.
یزدرسا: یکی از شعارهای اصلی دولت شهید رئیسی، مردمداری و تحقق عدالت بود. به عنوان استاندار، چقدر در اجرای سیاستها اختیار داشتید؟ آیا ایشان دست شما را باز گذاشته بودند یا در موارد خاصی ورود پیدا میکردند؟
فاطمی: قاطعانه میگویم استانداران در همین سطح اختیارات فعلی هم میتوانند بسیاری از گرهها را باز کنند. اما اگر بحث افزایش اختیارات مطرح میشود، برای روانتر و سریعتر شدن کارهاست. تفاوت دولت شهید رئیسی در این بود که هر جا ما با کمبود اختیار مواجه میشدیم یا بین ما و وزارتخانهها اختلاف نظر پیش میآمد، شهید رئیسی به صورت مستقیم وارد عمل میشدند.
وقتی شهید رئیسی چند ساعت پای حرف استانداران مینشست
یک نکته جالب و منحصربهفرد این بود که ایشان استانداران را به صورت گروههای پنجنفره دعوت میکردند و هر جلسه حدود چهار ساعت فقط به حرفهای استانداران گوش میدادند، مشکلات داخلی استانها را یادداشت میکردند و همانجا صورتجلسه شده و شخصاً پیگیری میکردند. جالبتر اینکه یک جلسه فوقالعاده در وزارت کشور میگذاشتند که همزمان ۳۱ استاندار و نزدیک ۲۰ عضو هیأت دولت حضور داشتند. شهید رئیسی سه ساعت پشت سر هم، صحبت تک تک استانداران را گوش میداد، یادداشت برمیداشت و در همان جمع به وزرا تکلیف میکرد. و جالب اینجاست که اگر بین استاندار و وزیری اختلاف بود، ایشان معمولاً طرف استاندار را میگرفتند، چون معتقد بودند استاندار در متن مردم و مشکلات است.
واقعاً ایشان به دنبال این بود که «کاری که میتواند در ۲۴ ساعت حل شود، چرا باید سه ماه یا شش ماه طول بکشد؟» از این رو همیشه ضربالاجلهای یک هفتهای و ده روزه در دستور کارشان و در صحبت هایشان دیده میشد.
یزدرسا: در فضای سیاسی کشور گاهی تصمیمات بر اساس مصلحت گرفته میشود. شهید رئیسی چقدر اهل مصلحتسنجی بود؟ آیا اقدامی را صرفاً به خاطر مصلحت انجام میداد؟
فاطمی: خیر، به هیچ وجه! البته تدبیر و عقلانیت در تصمیماتشان موج میزد، اما «مصلحتاندیشی مذموم» و مصلحتهایی که ریشه عقلایی ندارند، در قاموس ایشان راه نداشت. شهید رئیسی سیاسیباز نبود، دیپلمات نبود که برای رأی آوردن یا راضی نکردن کسی، حقیقت را فدا کند.
سیاسیبازی در قاموس رئیسی راه نداشت
تصمیمات ایشان «انقلابی» بود. صداقتی که در گفتار و رفتار ایشان بود، اجازه مصلحتکاری نمیداد. در مکتب و مرامشان، سیاسیبازی جایی نداشت. اگر کاری به نفع مردم بود، بدون توجه به حاشیهها انجام میدادند و اگر خطایی میدیدند، صریح و شفاف تذکر میدادند.
یزدرسا: چه توصیهای به شما در زمینه انتخاب مدیران استان داشتند؟ آیا به گرایشهای سیاسی خاصی نگاه میکردند یا موضوع دیگری ملاک بود؟
فاطمی: تأکید ایشان بر سه ویژگی اول تعهد و باورمندی به مبانی انقلاب و ولایتمداری، دوم توانمندی و تخصص، سوم آگاهی به مسائل و قدرت حل مسئله برای مردم بود. هرگز به من نگفتند که به دنبال فلان جناح سیاسی باشید یا با گروه خاصی کار کنید. بحث خدمترسانی، صداقت و سلامت افراد اولویت داشت. البته من خودم معتقدم مدیران باید همگفتمان با دولت باشند، اما در دستگاههای خدماتی، توانمندی و تعهد، خط قرمز است.
تغییرات اتوبوسی نه؛ گردش نخبگانی بله
یزدرسا: در دوره شما بحثی از سوی مخالفان مطرح میشد تحت عنوان «تغییرات اتوبوسی مدیران» آیا شهید رئیسی در این زمینه تذکری داشتند که مثلاً فلان مدیر را عوض نکنید؟
فاطمی: من شخصاً طرفدار تغییرات اتوبوسی نیستم و این روش را اجرا نکردم، اما به شدت به گردش نخبگانی اعتقاد دارم. اینگونه نیست که یک فردی برای چند سال استاندار، فرماندار یا بخشدار باشد، در تغییر دولتها، این فرصت ایجاد میشود که مدیران و مسئولانی که چند سال خدمت کردند و زحمت کشیدند جای خود را به نیروهای باانگیزه، تازهنفس و خلاق بدهند. البته مدیران توانمند نیز میتوانند ابقا شوند. شهید رئیسی هیچ وقت نگفتند که حتماً فرد خاصی را عوض کنید یا نگه دارید، اما بر این نکته تأکید داشتند که خدمت به مردم نباید قربانی روابط شود. ما هم تلاش کردیم هم از تجربیات پیشکسوتان استفاده کنیم و هم به مدیران جوان میدان بدهیم و مدیران سابق نیز به گونهای دیگر از تجربیات و خدماتشان استفاده شود.
سه ویژگی که شهید رئیسی در اوج اعلا داشت
یزدرسا: شما در دولتهای مختلفی حضور داشتهاید. مهمترین تفاوت جوهری دولت شهید رئیسی با سایر دولتها، چه دولت اصلاحطلب و چه اصولگرا، در چیست؟
فاطمی: همه دولتها خادم ملت و مورد حمایت رهبر شهید بودند. اما شهید رئیسی سه ویژگی برجسته در سطح عالی داشت، اخلاص در برابر خدا، اطاعت محض در برابر ولیفقیه، و صداقت بیچون و چرا با مردم. شاید برخی دولتها هم این صفات را داشته باشند، اما شهید رئیسی در اوج و اعلای این صفات بود و در عمل این ویژگیها را به نمایش گذاشت، به مسئولان توصیه داشت عمل و اقدامات را برای خدا خالص کنید و بر مردم منت نگذارید و خود نیز این ویژگی در مرام، عمل و در جمع مردم نشان میداد. بعد از هر سخنرانی رهبری، اولین جلسه دولت را به دستور کار قرار دادن آن بیانات اختصاص میدادند و اجرای بند به بند آن را از وزرا، مسئولان و استانداران خواستار میشد.
سال ۱۴۰۲ که سال مهار تورم بود، ایشان هر هفته به استانها گزارش تورم میداد و میگفت چون آقا فرمودند، باید این عدد مهار شود. هیچ جلسهای نبود که بر «صادقالوعد بودن» تأکید نکنند. میگفتند به مردم قول ندهید، اما اگر قول دادید، به قیمت تمام شده اجرا کنید یا صادقانه توضیح دهید.
پنجشنبه و جمعه، خط مقدم جهاد خدمت در دولت سیزدهم
یزدرسا: دولتهای دیگر هم سفر استانی داشتند، اما سفرهای پنجشنبه و جمعه شهید رئیسی پررنگتر بود. تفاوت این سفرها با سایر دولتها در یزد چه بود؟
فاطمی: شهید رئیسی منحنی خبری دولت را عوض کرده بود. حجم عمده اخبار و فعالیتهای دولت به روزهای پنجشنبه و جمعه منتقل شده بود. یعنی در طول هفته کارهای اجرایی و روتین انجام میشد و تعطیلات آخر هفته تبدیل به خط مقدم جهاد خدمت شده بود. این سفرها بر نیاز اصلی استان متمرکز بود، هیچ سفری تشریفاتی نبود. دقیقاً بررسی میکردند اصل مشکل چیست.دومین نکته در سفرها پیگیری تکمیل پروژههای نیمهتمام بود، صراحتاً میگفتند من مصوبه جدید نمیدهم همان مصوبات دولتهای قبل که معطل مانده را بیاورید تا تمام کنیم. تأکید داشتند کشور نیاز به پروژه جدید ندارد، نیاز به تمام کردن پروژههای نیمهتمام دارد و ارتباط رو در رو با مردم بسیار مهم بود و بخش مردمی سفرهای ایشان بسیار پررنگتر بود. ساعتها در جمع اقشار مختلف مردم میماندند و بیواسطه مشکلات را میشنیدند.
یزدرسا: مهمترین مطالبه شما از شهید رئیسی در سفر استانی به یزد چه بود و چه تفاوتی با مطالبات استانداران قبلی داشت؟
فاطمی: مهمترین مسئله بدون شک مسئله آب بود. همه استانداران قبل نیز آب را مطالبه میکردند. اما تفاوت سفر شهید رئیسی این بود که برای مشکل تأمین مالی پروژههای آبی راهحل عملیاتی ارائه دادند. ایشان فرمودند چند معدن در نظر گرفته شود برای تأمین مالی خطوط انتقال آب از دریا به یزد. در قالب مزایده، شرکتهایی که حاضر به سرمایهگذاری در خط انتقال آب شوند، آن معادن به آنها داده شود. در آن زمان هزینه این خط حدود ۱۷۰ هزار میلیارد تومان بود. ایشان فقط مصوب نکردند، بلکه دستور آغاز عملیات اجرایی را صادر کردند که متأسفانه عمر دولت کفاف نداد و به سرانجام نرسید.
اگر امروز به یزد میآمد، اولین سؤالش آب و مسکن بود
یزدرسا: اگر امروز شهید رئیسی قصد سفر مجدد به یزد را داشتند، مهمترین دغدغهشان چه بود؟
فاطمی: مهمترین دغدغه باز هم آب بود. قطعاً اولین تذکر تلخ خود را به مسئولان میدادند که چرا مصوبه معادن و خط انتقال آب با آن سرعتی که مدنظر بوده پیگیری نشده است البته این نافی خدمات و اقدامات مسئولان بعدی نیست اگر بنده استاندار بودم و شهید رئیسی در واقع دوباره به یزد سفر میکردند اولین مطالبهشون در واقع از وزیر نیرو، وزیر صمت و از بنده به عنوان استاندار خط انتقال آب بود که چرا به مردم قول دادیم اما انجام نشده است. دومین مطالبه جدی، مسکن بود. میپرسیدند پروژههای نهضت ملی مسکن در یزد به کجا رسیده و چرا خانهها به مردم تحویل نشده یا اگر تحویل شده خوشحال میشدند و تشویق میکردند. این دو پروژه برای ایشان خیلی مهم بود.
یزدرسا: در مورد مسکن، برخی وعده ساخت ۴ میلیون مسکن در چهار سال را نشدنی میدانستند. نظر شما چیست؟
فاطمی: به ضرس قاطع میگویم اگر دولت شهید رئیسی به این شکل ناتمام تمام نمیشد، ما در یزد تمام پروژههای نهضت ملی مسکن را تعیین تکلیف کرده بودیم. نه اینکه بگوییم نشدنی بود، بلکه ما با سرعت در حال پیشرفت بودیم.
یزدرسا: ویلاییسازی در یزد یکی از پروژههایی بود که در کشور الگو بود نظر شهید رئیسی در این زمینه چه بود؟
فاطمی: در مورد ویلاییسازی در شورای عالی مسکن مصوب شده بود در استانهایی که مشکل زمین ندارند، به جای آپارتمانهای بلندمرتبه، خانههای ویلایی ساخته شود. چون ما به دنبال مسکن و محل آرامش بودیم، نه «مُسَکِّن»، مسئله فراهم آوردن زیرساختها مطرح میشد که زیرساخت آب و گاز و برق هم برای پروژهها دیده شده بود و جلسات شورای مسکن هم هفتگی برگزار میشد، بازدیدها از پروژههای نهضت ملی مسکن هم هفتگی بود، مدیر راه و شهرسازی هم روزانه درگیر این پروژهها بود و انجام میداد، نظر شهید رئیسی کاملاً مثبت بود وقتی به مهریز آمدند و نمونه این واحدهایی ویلایی را دیدند که البته خانههایی که در مهریز افتتاح کردیم که تقریبا حدود ۱۷۰ واحد بود از زمان استاندار سابق آقای طالبی شروع شده بود پیشرفت خیلی خوبی هم داشت منتها بیش از ۱۰۰ واحد نیز بعد ما به آن اضافه کردیم وقتی شهید رئیسی این الگو را دیدند، خوشحالی خانوادهها را هم دیدند که چقدر قیمت مناسب دست مردم رو گرفته است، مجدداً بر ساخت خانههای ویلایی تأکید کردند و در میدان امیرچقماق هم در اجتماع مردمی شهید رئیسی روی این الگو تأکید کرد.
ماجرای تماس با شهید رئیسی که ویلاسازی را در یزد قطعی کرد
زمانی هم که با وزارتخانه بر سر تأیید ویلاسازی مشکل پیدا کردیم و کارشناسان وزارتخانه با آن مخالفت میکردند که برای یک زمین باید به صورت آپارتمانی وچند طبقه ساخته شود، شب در همان میدان امام حسین (ع) یزد مستقیم به ایشان زنگ زدم و گفتم حاج آقا! ما حرف شما را گوش کنیم یا وزارتخانه را؟ ایشان قاطعانه فرمودند: همان که به مردم گفتم و قول دادم، اجرا شود. ما حرف دوتا نداریم. و بعد از آن، معاون اجرایی را مأمور کردند و مشکل حل شد و بعد وزارتخانه هم بسیار همراهی کرد و کار با سرعت بالا پیش رفت.
یزدرسا: شاید این تصور پیش بیاید که شهید رئیسی به نظر کارشناسی اعتقادی نداشت. آیا اینطور است؟
فاطمی: نه اصلاً، ما معتقد بودیم خانه ویلایی متناسب با بوم استان، معماری ایرانی-اسلامی و افزایش جمعیت است. هزینه ساخت آپارتمان برای مردم بیشتر بود و آسیبهای اجتماعی و فرهنگی آپارتماننشینی را نیز در نظر داشتیم. ما نیمهسازها را تحویل میدادیم تا مردم خود تکمیل کنند، دکوراسیون دلخواه خود را پیاده کنند. وقتی آپارتمانسازی انجام میشد متقاضی که آورده خود را به موقع واریز کرده بود در تحویل پروژه و به دلیل عدم آورده دیگر متقاضیان باید معطل میماند. مشکلدارترین پروژهها، پروژههای آپارتمانی نیمهتمام قبلی بود که حدود ۴ تا ۵ هزار واحد داشتیم. اما در شهرستان میبد و مهریز که پیشتاز این پروژهها بودند، ویلاسازی بدون مشکل پیش رفت. این تصمیمات مبتنی بر کارشناسی بومی و فرهنگ ایرانی اسلامی بود. بافت یزد هم نزدیک ۷۰ درصدش بافت ویلایی دارد و ویلایی سازی متناسب با بافت یزد بود.
از تورم تا تزریق واکسن؛ وقتی رئیسی جزئیترین آمار را از استاندار میپرسید
یزدرسا: به غیر از مسکن، حادثه قطار مشهد، سیل یزد و کرونا نیز در دوره مدیریت شما رخ داد. نگاه شهید رئیسی به این بحرانها چه بود؟
فاطمی: در مورد سیل یزد حادثه نصف شب رخ داد. بنده از ساعت ۲ بامداد تا ۶ صبح مدام با دفتر رئیسجمهور، وزیر کشور، وزیر نیرو و رئیس سازمان بحران تماس داشتم. با اینکه نیمه شب بود اما آنها خواب نبودند، مدام پیگیری میکردند که چه کمکی لازم است، به مردم لطمه نرسد. وزیر کشور شخصاً با دستور رئیسجمهور به یزد آمد و تا حصول نتیجه پای کار ماند.
در مورد قطار مشهد، خودم سر صحنه بودم. شهید رئیسی تماس گرفت و گفت: آقای فاطمی اگر لازم است خودم بیایم تا مسئله حل شود، بگو بیایم. من گفتم نه، وزیر کشور و سایر مسئولان پیگیرند. ولی ایشان رها نمیکردند تا مطمئن شدند اوضاع تحت کنترل است.
در مورد کرونا نیز شهید رئیسی در جلسات روز شنبه هر هفته از ساعت ۸ تا ۱۰ صبح بدون هیچ تعارفی میگفتند آقای فاطمی! چرا استان یزد این هفته ۱۰ تا فوتی داشته؟ اگر هفته آینده این آمار تکرار شود، برخورد میکنم. سریع قرارگاه شهید سلیمانی را فعال کن. هفته آینده گزارش بده. مداخلات ایشان کاملاً مویرگی بود. میگفتند چرا شهرستان خاتم وضعیت قرمز دارد؟ چرا فلان شهرستان نارنجی نیست؟ چرا واکسیناسیون شما ۳۰ درصد است، باید تا هفته آینده به ۵۰ و تا آخر ماه تزریق دوز اول واکسن در استان به صد درصد برسد.
در خصوص تورم، با صراحت میگفتند در وضعیت تورم مسکن فلان جا هستی، در رشد اقتصادی اینجا هستی، در تورم این عدد هستی. چرا تورم استان یزد این عدد است؟ توضیح بده. تا ماه آینده این اقدامات را انجام بده و نتیجه را اعلام کن.
از آن طرف آقای مخبر، معاون اول رئیسجمهور، بعد از تأکیدات آقای رئیسجمهور، هفتگی نامه میدادند و ما پاسخ میدادیم. دوباره وزیر کشور پیگیری میکرد که آقای فاطمی! چرا دستور آقای مخبر و دستور رئیسجمهور فقط ۳۰ درصد پیشرفت داشته؟ یعنی همه اینها را انجام میدادیم. حتی دفتر پیگیریهای ویژه ایشان دوباره پیگیر میشد چ تماس میگرفت که آقای فاطمی، چرا پیشرفت چندانی نداشتهاید؟ باید انجامش دهید.
در پروژه نهضت ملی مسکن، ابتدا پروژههای ما عقب بود چون زمینهای این پروژهها هنوز مصوب نشده بود. رئیسجمهور شهید دستور دادند و یک تیم اعزام کردند به استانهایی که در ابتدای دولت درصد پیشرفت پروژه پایین بود که بررسی کنند چرا وضعیت اینگونه است.
واحدهای راکد را رها نمیکردند. میگفتند تجهیزات و نیرو آماده است. نیاز نیست واحد جدید بزنید. همین واحد راکد را نیمهفعال کنید. پروژه جدید تعریف نکن. این همه پروژه در کشور و در استان از دولتهای قبل روی زمین مانده، همانها را بیایید تکمیل کنید.
یزدرسا: بعضاً دیده میشد که پروژهای ۶۰ درصد متعلق به دولتهای قبل است. آیا شهید رئیسی به این موضوع حساسیت نداشتند که افتتاح یک پروژه به نام دولت آنها تمام نشود؟
فاطمی: بعضا در جلسات میگفتند این پروژه ۶۰ درصدش برای دولتهای قبلی است. بعد که شما افتتاح کنید، به اسم دولت شما تمام نمیشود؛ میگویند پروژه از قبل بوده. اما ایشان میفرمودند مهم نیست، همه اینها فاکتور میشود به نام نظام جمهوری اسلامی، به نام رهبری، به نام شهدا، به نام مردم. مگر ما آمدهایم اینجا که کاری را فاکتور کنیم به نام خودمان؟ این همان اخلاص در عمل بود که گفتم.
نه اینکه دستاوردها را تبیین نکنیم. میگفتند صادقانه بگویید مثلاً این پروژه ۸۰ درصدش مال دولت قبل بوده، ۲۰ درصدش را ما تکمیل کردیم. یک کلیدواژه ایشان «پیگیری» بود. شهید رئیسی واقعاً پیگیر بود. ما هم تیم جوان و شبانهروزی بودیم. وقتی به ایشان گزارش میدادیم، سطح بالاتری از کار را مطرح میکردند و ما بدهکارتر میشدیم و برمیگشتیم به میدان. در همه مسائل نظر داشتند. گزارش خیلی میخواندند، حرف خیلی گوش میکردند و در نهایت تصمیم گرفته میشد. کشور در باتلاق بیتصمیمی نبود. میگفتند این کار باید بشود یا نشود. تصمیمها عاقلانه، کارشناسانه و عالمانه بود. انصافاً همه کارها سرعت میگرفت. البته معتقد یودند سرعت نباید فدای کارشناسی شود و کارشناسی هم نباید فدای سرعت شود. باید تعادل ایجاد کرد تا خدمت به مردم هم با کیفیت و هم در کوتاهترین زمان انجام شود.
یزدرسا: شما از استانداران جوان دولت سیزدهم بودید. آیا پیش آمد که شهید رئیسی تماس بگیرند و شما را مورد عتاب قرار دهند که چرا فلان کار در استان انجام شده یا تصمیمی گرفته شده است؟
فاطمی: شهید رئیسی لطف داشتند. این سن و سالها غیر از اوایل انقلاب در دهه ۶۰ که شاید استانداران جوانتری منصوب میشدند، دیگر عرف نبود و استانداران معمولاً بالای ۵۰ سال بودند. شهید رئیسی سعی کردند نُرم جوانگرایی را در استانداران افزایش دهند. بنده جزو استانداران جوانتر بودم. این جوان بودن خودش یک فرصت بود، از آن طرف باید اعتماد را جلب میکردیم که بشود به جوانان اعتماد کرد. اتفاقاً دو سه استاندار جوان جزو استانداران برتر کشور بودند. چون بنده جوانتر بودم، شهید رئیسی یک نگاه پدرانه هم داشتند. هیچ وقت پیش نیامد که تماس بگیرند و بگویند چرا این اشتباه انجام شده است. فقط در جلسات میگفتند مثلاً چرا فلان پروژه مسکن در استان یزد اینقدر پیشرفت دارد در حالی که باید بیشتر باشد. فقط هم خطابشان استان یزد نبود؛ ممکن بود چند استان را بگویند که چرا تورم بالاست یا چرا وضعیت کرونا اینگونه است. ولی اینکه شخصاً تماس بگیرند و اظهار گلایه کنند یا تذکر بدهند، اینگونه نبود. شهید رئیسی روحیه مهربان در عین حال جدی داشتند.
یزدرسا: در بازهای چند ماهه، تورم در یزد بسیار بالا رفت و فشار زیادی به مردم آمد. نگاه شهید رئیسی در این زمینه چه بود و چه توصیهای داشتند؟ با اینکه در پایان دولت، تورم در یزد کاهش چشمگیری یافت، چه اتفاقی افتاد؟
فاطمی: شهید رئیسی روی مسئله معیشت مردم ویژه تأکید داشتند. یادم هست در سفر دوم به یزد، بدون برنامه قبلی گفتند میخواهم از مغازهها قیمتها را بپرسم. قبل از این اقدام خیلی بشاش بودند. وقتی آمدند داخل مغازهها و در بهت مغازهدار، قیمتها را دیدند و آن اعداد را شنیدند، خیلی مکدر و ناراحت شدند. واقعاً متأثر شدند و گفتندآقای فاطمی! این قیمتها برای مردم سخت است.
وقتی یزد شاگرد اول تورم بود
این تألم در تمام آن سفر همراه ایشان بود و در جلسات روی معیشت مردم تأکید میکردند. تورم یک شاخص کلان است و یک حافظه تاریخی ۲۴ ماهه دارد. یعنی اقداماتی که ۲۴ ماه پیش باید انجام میشده و نشده، امروز تأثیر خود را روی تورم میگذارد. اگر اقدامی برای اصلاح انجام دهید، به همان میزان زمان میبرد تا عدد تورم کاهش پیدا کند.
ما برای اولین بار جمعی از اساتید دانشگاهی، مدیران استان و سازمان مدیریت آمدند و مرکز رصد تورم را راهاندازی کردیم. زمانی که آمار از مرکز آمار منتشر میشد، کالا به کالا بررسی میکردیم. در شروع دولت سیزدهم، تورم ماهانه استان ۵.۳، تورم نقطهبهنقطه ۴۴.۸ و تورم سالانه ۴۵.۹ بود. این اعداد به دلیل حافظه تاریخی، ابتدا بدتر شد، تورم ماهانه رسید به ۶.۸۵، تورم نقطهبهنقطه به ۷۱.۸۸ و تورم سالانه به ۵۶.۶.
اما بعد از جلساتی که گذاشتیم، بحمدالله تورم ماهانه استان از ۶.۸۵ به ۰.۸ رسید، تورم نقطهبهنقطه از ۷۱.۸۸ به ۲۹.۴ رسید و تورم سالانه از ۵۶.۶ به ۳۸.۳ کاهش یافت. کار فوقالعاده سختی بود. خدا میداند روزانه پیگیری میکردیم. شهید رئیسی و معاون اول رئیس جمهور پیگیری میکردند. من هفتگی گزارش تورم میدادم. آقای مخبر دو بار به من زنگ زدند و گفتند آقای فاطمی! استان یزد شاگرد اول تورم است. این باید اصلاح شود و برای کاهش آن برنامهریزی کن. بنابراین دستگاهها، جامعه دانشگاهی همت کردند و هر جا قابل کنترل بود، تنظیمگری انجام دادیم.
یزدرسا: در جریان اغتشاشات سال ۱۴۰۱ که با عنوان زن، زندگی، آزادی شکل گرفت، رویکرد شهید رئیسی چه بود و چه توصیههایی داشتند؟
فاطمی: در بحث ناآرامیهایی که در سال ۱۴۰۱ اتفاق افتاد، تأکید ویژه شهید رئیسی تبیین و روشنگری بود. مسئله دوم این بود که به مردم آسیبی نرسد. به لطف خدا و همت اعضای شورای تأمین و تأکیدات شخص رئیسجمهور و وزیر کشور، ما در استان یزد به گونهای عمل کردیم که خداروشکر هیچ کشته و تلفات جانی نداشتیم. نه به دستگاههای دولتی، نه به بخش خصوصی و نه به اموال مردمی آسیبی وارد شد. ما پایینترین میزان آسیب را در کشور داشتیم.
جلسات مکرر با دانشگاهیان، اساتید، دانشجویان، اصناف و بازاریان برگزار کردیم. حتی با کسانی که در این ناآرامیها دستگیر شده بودند، جلسات متعدد گذاشته شد و بعد با پیگیریهای انجام شده، بسیاری مشمول عفو رهبری شدند. بالاخره دشمن تهاجم فرهنگی و رسانهای انجام میدهد و ما باید این هیجان را کنترل و تنظیم کنیدم که به مردم آسیب نرسد. به لطف خدا، ما در یزد با مسئله خاصی روبرو نشدیم.
یزدرسا: شهید رئیسی در سفر به یزد تأکید داشتند که زن و خانواده خیلی از مشکلات را میتواند حل کند. نگاه ایشان به زن و خانواده در دولت سیزدهم چگونه بود؟ چه انتصابات و اقداماتی در حوزه بانوان انجام شد؟
فاطمی: شهید رئیسی روی بحث خانواده، مخصوصاً جوانی جمعیت و خطر چالههای جمعیتی خیلی تأکید داشتند. میفرمودند اگر ما در چاله جمعیتی بیفتیم و جمعیت استان پیر شود، حداقل ۱۰۰ سال زمان لازم است تا دوباره جمعیت جوان داشته باشیم.
ما یکی از بهترین مدیرکلهای بانوان کشور را در یزد داشتیم که رتبه اول کشور را کسب کرد. ما شهرستان به شهرستان و محله به محله رصد کردیم که کدام مناطق مشکل تشکیل خانواده یا فرزندآوری دارند. به لطف خدا، روند کاهشی نرخ جمعیت در استان یزد طی ۳ سال متوقف کردیم و در برخی شهرستانها فرزندآوری صعودی شد. طرح تحکیم خانواده و سامان خانواده را به طور ویژه دنبال کردیم. حتی خانههای ویلایی که میدادیم در راستای جوانی جمعیت بود.
بانکها را رصد میکردم. هفته به هفته مدیران بانکها را میآوردم که چرا تسهیلات مسکن، فرزندآوری، ودیعه مسکن و جوانی جمعیت را پرداخت نمیکنید؟ هر بانکی انجام نداده بود تذکر میگرفت و بانکی که انجام داده بود تشویق میکردم تا فشار را از روی مردم کم کنیم. حدود سه سال. رهبر معظم انقلاب از شهید رئیسی به «امیرکبیر» تعبیر کردند. امیرکبیر نیز همین دو سه سال خدمت کرد، ولی خدماتش ماندگار شد. ما سعی کردیم از لحظه به لحظه این توفیق خدمتی که برای خادمان ملت پیش آمده، حداکثر استفاده را در حوزههای مختلف ببریم.
مردمداری؛ ماندگارترین میراث رئیسی در ایران زمین
یزدرسا: اگر بخواهید یک میراث ماندگار از شهید رئیسی برای استان یزد نام ببرید، آن چیست؟
فاطمی: اولین و ماندگارترین میراث شهید رئیسی در استان یزد و در کل ایران زمین، مردمداری بود. اسم دولت سیزدهم هم «دولت مردمی، ایران قوی» بود. ایران قوی را برای همین مردم میخواستند که دشمنان نتوانند به ملت ایران شاخ و شانه بکشند.
شما یا میتوانید مشکل مردم را حل کنید یا نه. اگر توانستید که چه بهتر؛ مردم دعاگوی شما هستند. اگر هم نتوانستید، «چو وا نمیکنی گرهای، خود گره مباش. ابرو گشاده باش چو دستت گشاده نیست». میتوانی متواضع باشی، لب خندان داشته باشی، دست مردم را گرم بفشاری، غمخوارشان باشی، در شادیشان شاد و در غمشان غمگین باشی. مردم چیز زیادی نمیخواهند؛ صداقت میخواهند. به نظرم ماندگارترین میراث شهید رئیسی همین مشی مردمی بود.
یزدرسا: در آن بازه زمانی در برخی موضوعات چالشبرانگیز دیدارهای مختلف و زیادی با اقشار مختلف مردم داشتید، با چه هدفی این دیدارها انجام میشد؟
فاطمی: بهترین ملتی که خدا روی زمین خلق کرده، ملت ایران است و یکی از شریفترین آنها مردم یزد هستند. اگر با مردم صادقانه رفتار کنید، همراهی میکنند. در انتخابات مجلس که برخی فکر میکردند مشارکت پایین میآید، من گفتم اینگونه نیست. بعد از شهادت ایشان نیز در انتخابات ریاستجمهوری، من با بیش از ۵۰ قشر نشستم و صحبت کردم. نه اینکه بگویم بیایید رأی دهید؛ میآمدند مسائلشان را مطرح میکردند، ما تبیین میکردیم چه کردیم و چه میتوانیم بکنیم.
در این سه سال، هر ماه رمضان کمتر از یکی دو روز افطار در منزل بودیم؛ بقیه را در شهرستانها یا مساجد با مردم افطار کردیم و حرفهایشان را شنیدیم. نتیجه چه شد؟ بالاترین نصاب مشارکت در کشور برای یزد ثبت شد؛ همتراز با خراسان جنوبی. در نظرسنجیها مشارکت پایین به نظر میرسید، اما در عمل مشارکت به ۷۰ درصد رسید.
این مردمداری، عشق به مردم، خود را نوکر مردم دانستن، صبح با عشق به نوکری مردم از خانه بیرون رفتن و شب برگشتن به عشق اینکه فردا دوباره خدمت کند، نتیجهاش این است. یک قدم به سمت مردم بردارید، مردم ده قدم به سمت شما میآیند و خدا هم عنایتش را شامل حال همه میکند.
در سه سالی که شهید رئیسی بود، اوج سالهای پربارشی بود. در دل تیرماه، سامانه مونسون وارد استان شد و ۱۲۰ میلیمتر بارندگی در چند ساعت اتفاق افتاد. سطح آبهای زیرزمینی بالا آمد. من معتقدم هر جا مسئول صادق باشد، کار را خدایی انجام دهد، مردم پای کار بیایند، خدا برکاتش را از زمین و آسمان نازل میکند. اینها همه برکات وجودی و اخلاص شهید رئیسی بود.
یزدرسا: در پایان، چند اقدام شاخص و ماندگار که در دوره مسئولیت شما در دولت شهید رئیسی در استان یزد انجام گرفت را بفرمایید.
یزدرسا: یکی از اقدامات راهاندازی ایرلاین تخصصی یزد بود، روز اول معارفه، بعد از سرکش از بیماران کرونایی، دومین جلسه من با فعالان گردشگری بود. گفتند مطالبه چندین ساله ما این است که یک شرکت پروازی مستقل در یزد راهاندازی شود. من قول دادم. کار بسیار سنگینی بود. با جلسات مکرر و پیگیری با صنایع و ایرلاینهای مختلف، حدود یک سال بعد توانستیم یزد را صاحب یک ایرلاین تخصصی کنیم که الان یکی از بهترین شرکتهای پروازی کشور از لحاظ بهموقع بودن و کمتأخیری است. جالب است در حکم انتصاب من نیز شهید رئیسی دقیقاً روی گردشگری تأکید کرده بودند.
برای افزایش تابآوری در برابر کمآبی اقدامات خوبی انجام گرفت، نزدیک ۳۸۰ هزار مترمکعب مخازن آب در استان یا افتتاح شد یا پروژههایش شروع شد. اگر نبود این مخازن شاید ما تو برهههایی که ما به دلایل مختلف دچار مشکل آبی شدیم واقعاً نمیتوانستیم پاسخگوی نیاز آبی مردم باشیم. خط پدافندی آب در زمان شهید رئیسی انجام شد که در مواقع اضطراری، مشکل آبی نداشته باشیم. بالغ بر ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیارد تومان آن موقع ظرف سه ماه هزینه اجرای این پروژه شد. همین اقدام خط پدافندی آب برای شهرستان اردکان هم انجام شد
در زمینه اقدامات زیستمحیطی، در محور اردکان تا مهریز، مجوزهای زیستمحیطی به صنایع آلاینده جدید داده نشد و آنهایی که صرفاً پروانه یا مجوز کاغذی داشتند، همه لغو شدند.
در سه سالی که خدمتگزار مردم یزد بودیم، سفرهای شهرستانی مستمر انجام گرفت، هیچ هفتهای در این سه سال نگذشت مگر اینکه ما یک سفر شهرستانی یا بازدید از پروژهای داشتیم. تمام پنجشنبه و جمعهها، مدیران استان یزد در خدمت بودند. تعطیلی برای مردم است؛ کسی که مسئول شد، دیگر تعطیلی ندارد.
در پایان، از مردم شریف یزد عذرخواهی میکنم برای بخشی از کارها که به خاطر ناتمام ماندن دولت، انجام نشد. دست ما نبود و این جابجایی دولت باید انجام میشد. اما خدا را شاکرم که توفیق خدمت در مکتب شهید رئیسی را داشتم. امیدوارم همه ما، چه مسئول و چه شهروند، بتوانیم ادامهدهنده راه این شهید عزیز باشیم؛ راهی که تلفیقی از عشق به خدا، اطاعت از ولی و صداقت با مردم بود.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
برچسبها
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!