به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، به نقل از خبرگزاری فارس، محمدمهدی جوادیان‌زاده در نشست تخصصی بررسی ابعاد تاریخی و فرهنگی قنات دولت‌آباد یزد، قنات را نمادی از حکمرانی هوشمندانه آب و الگویی موفق برای سازگاری با تغییرات اقلیمی دانست.

وی با بیان اینکه قنات تنها یک سازه انتقال آب نیست، اظهار کرد: قنات در مناطق خشک و کم‌آب ایران زمینه شکل‌گیری نظامی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را فراهم کرده و نقش مهمی در توسعه پایدار این مناطق داشته است.

رئیس مرکز بین‌المللی قنات و سازه‌های تاریخی آبی افزود: قنات دولت‌آباد علاوه بر ساختار فیزیکی، دارای فرایندی حیات‌بخش است که طی سالیان طولانی امکان تداوم زندگی، کشاورزی، تجارت و خدمات را در منطقه فراهم کرده است.

وی با اشاره به اهمیت نظامات اجتماعی شکل‌گرفته پیرامون قنات‌ها تصریح کرد: آنچه در نگاه نهادهای بین‌المللی از جمله یونسکو اهمیت دارد، تنها مهندسی قنات نیست، بلکه فرهنگ مشارکت، شیوه‌های توزیع عادلانه آب و انسجام اجتماعی ناشی از آن است.

جوادیان‌زاده بحران کنونی آب را بیش از هر چیز ناشی از ضعف در حکمرانی منابع آبی دانست و گفت: در گذشته با وجود امکانات محدود، نظام بهره‌برداری از منابع آب به شکل دقیق‌تری مدیریت می‌شد و همین موضوع موجب پایداری حیات در مناطق کویری بود.

وی خاطرنشان کرد: در نظام سنتی قنات، آب بر اساس زمان میان بهره‌برداران توزیع می‌شد تا عدالت میان ذی‌نفعان رعایت و حقوق بالادست و پایین‌دست حفظ شود.

رئیس مرکز بین‌المللی قنات و سازه‌های تاریخی آبی با اشاره به موضوع تغییر اقلیم اظهار داشت: نیاکان ما قرن‌ها پیش مفهوم سازگاری با شرایط اقلیمی را در قالب قنات و سبک زندگی متناسب با کم‌آبی عملیاتی کرده بودند؛ موضوعی که امروز به عنوان یکی از راهبردهای اصلی جهان برای مقابله با تغییرات اقلیمی مطرح است.

وی ادامه داد: مردم یزد در دوره‌های مختلف تاریخی با آگاهی از محدودیت منابع آب، ساختار اقتصادی و معیشتی خود را متناسب با شرایط اقلیمی تنظیم می‌کردند و در زمان خشکسالی از ظرفیت صنایع کم‌آب‌خواه و مشاغل جایگزین بهره می‌بردند.

جوادیان‌زاده با انتقاد از برخی الگوهای مصرف و بهره‌برداری کنونی افزود: بسیاری از فعالیت‌های کشاورزی و مصرف آب در شرایط فعلی با واقعیت‌های اقلیمی همخوانی ندارد و برخی قوانین نیز به جای تقویت سازگاری، زمینه برداشت‌های ناپایدار را فراهم کرده‌اند.

وی در پایان با اشاره به ثبت جهانی قنات‌های یزد، این ظرفیت را فرصتی ارزشمند برای معرفی میراث آبی استان، توسعه گردشگری و انتقال تجربیات موفق حکمرانی آب به نسل‌های آینده دانست و از راه‌اندازی کیوسک اطلاع‌رسانی سازه‌های تاریخی آبی در یزد خبر داد.

انتهای خبر/