سعید بهجتی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، با اشاره به ظرفیت‌های کمتر معرفی‌شده شهرستان میبد اظهار کرد: در کنار جاذبه‌های شناخته‌شده، بافت تاریخی بفروئیه، مسیرهای ادبی و طبیعت‌گردی ندوشن، میراث صنعتی سفالگری و گردشگری کشاورزی در باغ‌های انار ندوشن از ظرفیت‌هایی هستند که هنوز در سطح ملی و بین‌المللی به‌خوبی برندسازی نشده‌اند.

وی با بیان اینکه راهبرد این اداره، حرکت از گردشگری عبوری به گردشگری اقامتی است، افزود: توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی در خانه‌های تاریخی بفروئیه و ندوشن، ایجاد مسیرهای گردشگری پیوسته و ارائه بسته‌های اقامتی مانند تجربه اقامت در خانه‌های خشتی یا حضور در فصل برداشت انار، از مهم‌ترین برنامه‌هایی است که برای افزایش ماندگاری گردشگران دنبال می‌شود.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان میبد درباره ترکیب گردشگران میبد نیز گفت: در حال حاضر بیشتر گردشگران این شهرستان را مسافران داخلی، به‌ویژه از استان‌های تهران، اصفهان و فارس تشکیل می‌دهند و در سال‌های گذشته نیز گردشگران اروپایی و شرق آسیا سهم قابل توجهی از گردشگران خارجی میبد را به خود اختصاص داده بودند.

بهجتی هدف این اداره را افزایش سهم گردشگران خارجی از طریق معرفی میبد به‌عنوان قطب معماری خشتی و سفال عنوان کرد و افزود: کهندژ نارین‌قلعه به‌عنوان نماد معماری خشتی، بافت تاریخی ندوشن با محوریت گردشگری ادبی و خانه‌های تاریخی و هنر صنعت موتابی در بفروئیه، مهم‌ترین ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند میبد را از یک شهر مکمل به مقصدی مستقل برای گردشگری تبدیل کنند.

وی همچنین برگزاری جشنواره بین‌المللی سفال و چینی سنتی، جشنواره گل‌آفرین، جشنواره ادبیات و طبیعت ندوشن و گرندتور میراث خشتی را از جمله رویدادهایی دانست که می‌توانند جریان مستمر گردشگر را در تمام فصول سال به میبد هدایت کنند.

۳۰۸ اثر ثبت ملی و جایگاه جهانی زیلوبافی

بهجتی با اشاره به آثار تاریخی میبد اظهار کرد: این شهرستان دارای ۳۰۸ اثر ثبت‌شده در فهرست آثار ملی کشور است که از جمله آن‌ها می‌توان به کهندژ نارین‌قلعه، کاروانسراها و برج‌های کبوتر اشاره کرد.

وی افزود: میبد به‌عنوان شهر جهانی هنر صنعت زیلوبافی شناخته می‌شود و مجموعه کاروانی شاه‌عباسی نیز در فهرست جهانی کاروانسراهای ایران به ثبت رسیده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی میبد درباره وضعیت مرمت آثار تاریخی گفت: مرمت حفاظتی آثار شاخصی مانند کهندژ نارین‌قلعه به‌صورت مستمر انجام می‌شود، اما بافت‌های تاریخی خشتی و خانه‌های تاریخی بفروئیه و ندوشن به دلیل پراکندگی مالکیت و فرسودگی طبیعی، نیازمند مداخلات گسترده‌تری هستند.

وی مشارکت بخش خصوصی و دستگاه‌های مرتبط را در بهبود روند حفاظت و مرمت آثار مؤثر دانست و اظهار کرد: خانه‌های خشتی، انبارهای قدیمی بفروئیه و ندوشن و محلات هدف در میبد در اولویت مرمت قرار دارند.

بهجتی پراکندگی مالکیت، کمبود اعتبارات دولتی برای آثار غیردولتی و همراهی نکردن برخی مالکان در اجرای تغییر کاربری‌های سازگار را مهم‌ترین موانع مرمت این آثار عنوان کرد.

وی همچنین از شناسایی حریم بافت‌های تاریخی و اعمال آن در طرح‌های بالادستی، نظارت بر ساخت‌وسازها مطابق ضوابط میراث فرهنگی و اجرای پروژه‌های تثبیت سازه‌ای با استفاده از مصالح بومی به‌عنوان مهم‌ترین اقدامات حفاظتی یاد کرد.

زیلوبافی، سفال و کاربافی؛ برندهای صنایع‌دستی میبد

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی میبد با اشاره به ظرفیت‌های صنایع‌دستی شهرستان گفت: زیلوبافی، سفال میبد، حوله‌بافی، کاربافی و نساجی سنتی از مهم‌ترین رشته‌های صنایع‌دستی میبد هستند و زیلوبافی و سفال جایگاه نخست را در کشور دارند و به‌عنوان برند شناخته می‌شوند.

وی ایجاد بازارهای تخصصی، برگزاری نمایشگاه‌های دوره‌ای، پرداخت تسهیلات برای خرید تجهیزات و برگزاری دوره‌های انتقال تجربه استادکاران به جوانان را از مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده برای حمایت از هنرمندان صنایع‌دستی عنوان کرد.

بهجتی با بیان اینکه سفال میبد ظرفیت بالایی برای توسعه صادرات دارد، اظهار کرد: ضعف در بسته‌بندی استاندارد صادراتی، آشنایی محدود با قوانین گمرکی کشورهای مقصد و ضرورت طراحی محصولات متناسب با سلیقه بازارهای جهانی، مهم‌ترین موانع توسعه صادرات صنایع‌دستی شهرستان است.

وی ایجاد کارگاه‌های خلاقیت با تلفیق هنر سفال و طراحی مدرن و همچنین ارائه تسهیلات ارزان‌قیمت برای استقرار کارگاه‌های جوانان در بافت‌های تاریخی را از برنامه‌های این اداره برای جذب نسل جوان به صنایع‌دستی برشمرد.

توسعه زیرساخت‌ها، لازمه رونق گردشگری میبد

بهجتی نیاز به ایجاد پارکینگ‌های متمرکز در ورودی بافت‌های تاریخی، توسعه سیستم‌های حمل‌ونقل سبز، نصب تابلوهای راهنمای هوشمند دوزبانه و بهسازی مسیرهای دسترسی به ندوشن و بفروئیه را از مهم‌ترین نیازهای زیرساختی گردشگری میبد دانست.

وی تبدیل خانه‌های تاریخی به بوتیک‌هتل و اقامتگاه‌های بوم‌گردی، احداث مراکز فرآوری محصولات کشاورزی ارگانیک در ندوشن و ایجاد موزه‌های خصوصی تخصصی در حوزه سفال و نساجی را از مهم‌ترین فرصت‌های سرمایه‌گذاری این شهرستان برشمرد.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی میبد افزود: تسهیل در صدور مجوزهای بوم‌گردی، ارائه تخفیف‌های مالیاتی برای مرمت بناهای تاریخی و حمایت اداری در فرآیند تغییر کاربری‌های سازگار، از مهم‌ترین مشوق‌های پیش‌بینی‌شده برای سرمایه‌گذاران است.

وی درباره وضعیت مراکز اقامتی شهرستان نیز گفت: ظرفیت فعلی اقامتگاه‌ها پاسخگوی حجم گردشگران در ایام پیک سفر نیست و اگرچه کیفیت اقامتگاه‌های بوم‌گردی در حال ارتقاست، اما استانداردسازی و آموزش بهره‌برداران بومی همچنان ضروری است.

کمبود اعتبار، مرمت آثار تاریخی را کند کرده است

بهجتی تداخل ترافیکی در بافت تاریخی، تخریب تدریجی بناهای خشتی بر اثر رطوبت، فرسایش و مداخلات انسانی، توزیع نامتوازن گردشگران میان مرکز شهر و روستاها و همچنین فرسایش تدریجی میراث ناملموس شامل گویش و آداب بومی را از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه عنوان کرد.

وی اظهار کرد: کمبود اعتبارات باعث شده مرمت آثار تاریخی به جای اجرای برنامه‌های جامع، به‌صورت مقطعی و اضطراری انجام شود و این مسئله روند بازآفرینی بافت‌های تاریخی را با کاهش سرعت مواجه کرده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی میبد کمبود راهنمایان متخصص در حوزه روایتگری و همچنین مرمتگران خبره خشت و گل را از دیگر چالش‌های جدی توسعه گردشگری دانست.

وی افزود: نظارت مستقیم بر هرگونه تغییر در بناها و بافت‌های ثبت‌شده، برخورد قانونی با تخریب‌های غیرمجاز و ارائه مشاوره‌های رایگان فنی به مالکان برای انجام مرمت، از مهم‌ترین اقدامات این اداره در حفاظت از آثار تاریخی است.

چشم‌انداز میبد؛ پایتخت معماری خشتی ایران

بهجتی از باززنده‌سازی محورهای اصلی بافت خشتی میبد، تکمیل زیرساخت‌های اقامتی در بفروئیه و ندوشن و تدوین سند جامع مدیریت میراث فرهنگی شهرستان به‌عنوان مهم‌ترین پروژه‌های در دست اجرا نام برد.

وی هدف نهایی این برنامه‌ها را تبدیل میبد به پایتخت معماری خشتی و هنر سفال ایران عنوان کرد و گفت: میبد باید به مقصدی تبدیل شود که گردشگران برای تجربه آرامش کویری، طعم انار ندوشن، هنر زیلوبافی، سفال، کاربافی و هنر صنعت موتابی در تمام طول سال به آن سفر کنند.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی میبد همچنین خواستار تخصیص اعتبارات ویژه برای مرمت مشارکتی، حمایت از ایجاد منطقه ویژه گردشگری برای میبد، ندوشن و بفروئیه و تسهیل جذب سرمایه‌گذاران کلان برای توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل شد.

وی در پایان، مهم‌ترین مزیت میبد را تنوع کم‌نظیر میراث ملموس چون خشت و سفال و زیلوبافی و کاربافی و ناملموس چون ادبیات و فرهنگ بومی در محدوده‌ای جغرافیایی کوچک دانست و افزود: مهم‌ترین چالش این حوزه نیز نبود پیوستگی در مدیریت زیرساخت‌ها و ضرورت تغییر نگاه اداری به نگاه کارآفرینانه در مدیریت میراث فرهنگی است.

انتهای خبر/