محمدعلی فهیمی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی یزدرسا، با اشاره به شرایط اقلیمی استان یزد اظهار کرد: متوسط بارندگی سالانه در خشکی‌های کره زمین حدود ۷۵۰ میلی‌متر، در کشور ایران حدود ۲۵۰ میلی‌متر و در استان یزد حدود ۵۰ میلی‌متر است که نشان می‌دهد یزد در زمره خشک‌ترین مناطق کشور قرار دارد.

وی افزود: با توجه به محدودیت بارش‌ها، بخش عمده آب مورد نیاز استان در بخش‌های شرب، کشاورزی و صنعت از سفره‌های آب زیرزمینی تأمین می‌شود؛ سفره‌هایی که طی هزاران سال شکل گرفته‌اند و بخش زیادی از ذخایر آنها مربوط به آب‌های با قدمت چند هزار ساله است.

رئیس گروه مطالعات آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای یزد تصریح کرد: حداکثر ۱۵ درصد از آب برداشت‌شده از سفره‌های زیرزمینی دارای سن یک تا ۵۰ سال است و حدود ۸۵ درصد این آب‌ها قدمتی چند هزار ساله دارند که در استان یزد بخش قابل توجهی از منابع برداشت‌شده از ذخایر قدیمی تأمین می‌شود.

فهیمی با بیان اینکه برداشت آب در دهه‌های گذشته بیش از توان تجدیدپذیری سفره‌های زیرزمینی بوده است، گفت: با توسعه حفر چاه‌های عمیق، روند تخلیه سفره‌ها شدت گرفت و افت سطح آب در بسیاری از مناطق استان آغاز شد؛ به‌گونه‌ای که در برخی مناطق سالانه بیش از یک متر و حتی در بعضی نقاط مانند اردکان حدود هفت متر افت سطح آب در یک سال ثبت شده است.

وی ادامه داد: کاهش سطح آب زیرزمینی باعث خشک شدن بسیاری از قنوات، افزایش مصرف انرژی برای برداشت آب، بالا رفتن هزینه‌های برق، کاهش کیفیت منابع آبی و حرکت آب‌های شور به سمت سفره‌های آب شیرین شده است.

رئیس گروه مطالعات آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای یزد با اشاره به وضعیت شوری آب در برخی دشت‌های استان گفت: دشت بهادران یکی از مناطق دارای رکورد شوری است و میزان شوری آب در این منطقه طی ۳۰ سال گذشته به حدود ۴۶۰۰ واحد رسیده است؛ به‌طوری که حتی برخی محصولات مقاوم مانند پسته نیز در این شرایط با مشکل مواجه شده‌اند.

وی با تأکید بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی اظهار کرد: توسعه سطح زیرکشت در شرایط فعلی استان به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود و باید به سمت روش‌های نوین آبیاری حرکت کنیم، چراکه روش‌های سنتی مانند آبیاری غرقابی علاوه بر مصرف بالای آب، موجب هدررفت منابع می‌شود.

فهیمی خاطرنشان کرد: استفاده از روش‌های نوین آبیاری در صورتی مؤثر است که به توسعه سطح زیرکشت منجر نشود؛ زیرا در برخی موارد افزایش راندمان آبیاری باعث شده بدون کاهش برداشت از سفره‌های زیرزمینی، سطح زیرکشت افزایش پیدا کند و وضعیت منابع آبی وخیم‌تر شود.

وی با اشاره به ضرورت برخورد با برداشت‌های غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی گفت: چاه‌های غیرمجاز پس از شناسایی مسدود شده و متخلفان علاوه بر معرفی به مراجع قضایی، ملزم به پرداخت خسارت ناشی از برداشت غیرقانونی آب می‌شوند.

رئیس گروه مطالعات آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای یزد از مردم خواست موارد مربوط به چاه‌های غیرمجاز را اطلاع دهند و افزود: شهروندان می‌توانند تخلفات مربوط به برداشت غیرمجاز آب را از طریق سامانه پاسخگویی به شکایات شرکت آب منطقه‌ای یزد اعلام کنند تا بررسی و برخورد قانونی انجام شود.

فهیمی با اشاره به وجود برخی چاه‌های غیرمجاز در واحدهای صنعتی نیز گفت: شرکت آب منطقه‌ای از اعلام موارد تخلف استقبال می‌کند و پس از دریافت گزارش، بررسی‌های لازم انجام شده و در صورت اثبات تخلف، برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.

وی درباره مشکلات منابع آب در مناطق روستایی استان نیز اظهار کرد: کاهش بارندگی و تداوم خشکسالی، قنوات و منابع آبی روستاها را به شدت تحت تأثیر قرار داده است، زیرا بسیاری از این منابع ذخیره پایدار ندارند و وابستگی زیادی به بارش‌های سالانه دارند.

رئیس گروه مطالعات آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای یزد همچنین نسبت به ساخت استخرهای بزرگ ذخیره آب در مناطق بالادست قنوات هشدار داد و گفت: این استخرها در برخی موارد باعث کاهش جریان طبیعی آب به سمت قنوات پایین‌دست می‌شوند و حقابه این قنوات را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

وی تأکید کرد: نظارت بر توسعه کشت در مناطق بالادست، ساخت‌وسازها در عرصه‌های ملی و برداشت‌های غیرمجاز باید با جدیت بیشتری دنبال شود تا از آسیب بیشتر به منابع محدود آب استان جلوگیری شود.

فهیمی در پایان از شهروندان خواست هرگونه تخلف در حوزه منابع آب، از جمله حفر چاه غیرمجاز، برداشت غیرقانونی یا موارد مرتبط با منابع آبی را به شرکت آب منطقه‌ای یزد اطلاع دهند تا اقدامات لازم برای حفظ این سرمایه ارزشمند انجام شود. 

انتهای خبر/