حالت تاریک
جمعه, 09 مرداد 1405
آیا مایل به نصب وب اپلیکیشن پایگاه خبری یزد رسا هستید؟
زیلو؛ هنری که هنوز نفس می‌کشد
یزدرسا گزارش می‌دهد؛

زیلو؛ هنری که هنوز نفس می‌کشد

زیلو، یکی از کهن‌ترین دست‌بافته‌های ایران، با پیشینه‌ای چند صد ساله همچنان جایگاه خود را در زندگی مردم مناطق کویری حفظ کرده است. این زیرانداز پنبه‌ای به دلیل ویژگی‌های بهداشتی و سازگاری با محیط‌زیست به «فرش سلامت» شهرت یافته.

به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، زیلو به عنوان یکی از اصیل‌ترین صنایع‌دستی ایران، سابقه‌ای بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ سال دارد و هنر بافت آن نسل به نسل در میان مردم مناطق کویری منتقل شده است. شهر میبد یزد مهم‌ترین مرکز تولید این دست‌بافته سنتی به شمار می‌رود و بسیاری از پژوهشگران، زیلوبافی را هنری تکامل‌یافته از حصیربافی می‌دانند.

زیلو؛ دست‌بافته‌ای سازگار با اقلیم کویر

زیلو از نخ پنبه بافته می‌شود و همین ویژگی آن را به زیراندازی مناسب برای مناطق گرم و خشک تبدیل کرده است. مقاومت در برابر شن‌های کویری، خنک بودن و دوام بالا از جمله عواملی است که باعث شده زیلو نسبت به برخی کف‌پوش‌های دیگر کارایی بیشتری در اقلیم‌های کویری داشته باشد.

سادگی در رنگ و طرح؛ رمز ماندگاری زیلو

یکی از ویژگی‌های شاخص زیلو، سادگی در نقش و رنگ است. طرح‌های این دست‌بافته عمدتاً برگرفته از اشکال هندسی بوده و حاصل ذهن و خلاقیت بافندگان است. همچنین دو رو بافته شدن زیلو از دیگر مزیت‌هایی است که بر ارزش و ماندگاری آن افزوده است.

در گذشته و امروز، زیلوهای سفید و آبی بیشتر برای پوشش کف مساجد، حسینیه‌ها و اماکن مذهبی مورد استفاده قرار گرفته‌اند و زیلوهای دارای رنگ‌بندی متنوع‌تر نیز در منازل کاربرد داشته‌اند.

چرا زیلو را «فرش سلامت» می‌نامند؟

کارشناسان و فعالان صنایع‌دستی از زیلو با عنوان «فرش سلامت» یاد می‌کنند. این دست‌بافته به طور کامل از الیاف گیاهی به‌ویژه پنبه تولید می‌شود و در رنگرزی آن نیز از مواد طبیعی مانند روناس، نیل و پوست گردو استفاده می‌شود.

عدم ایجاد الکتریسیته ساکن، نداشتن پرز و خامه، جلوگیری از انتشار ذرات معلق در هوا و سازگاری با پوست انسان از جمله مزایایی است که موجب شده استفاده از زیلو برای کودکان و افرادی که با مشکلات تنفسی یا حساسیت‌های پوستی مواجه هستند، توصیه شود.

دوستدار طبیعت و قابل بازگشت به چرخه محیط زیست

زیلو علاوه بر مزایای بهداشتی، محصولی سازگار با محیط زیست نیز محسوب می‌شود. در گذشته، زیلوهای فرسوده و غیرقابل استفاده را در خاک دفن می‌کردند تا به مرور زمان تجزیه شده و به عنوان کود طبیعی در اختیار گیاهان قرار گیرد؛ ویژگی‌ای که امروزه در بسیاری از محصولات صنعتی دیده نمی‌شود.

میبد؛ خاستگاه جهانی زیلوبافی

شهر میبد به عنوان مهم‌ترین مرکز زیلوبافی ایران شناخته می‌شود و محله تاریخی «بشنیغان» در این شهر به عنوان خاستگاه اصلی این هنر معرفی شده است. هرچند در شهرهایی مانند کرمان، جهرم، سیستان، کاشان، اصفهان و مشهد نیز زیلوبافی رواج داشته، اما میبد همچنان مهم‌ترین پایگاه حفظ و توسعه این هنر سنتی به شمار می‌آید.

این شهر در سال ۱۳۹۷ موفق شد عنوان «شهر جهانی زیلو» را از سوی شورای جهانی صنایع‌دستی کسب کند؛ افتخاری که جایگاه زیلوبافی را در عرصه بین‌المللی بیش از پیش برجسته ساخت.

زیلو تنها یک زیرانداز سنتی نیست، بلکه نمادی از دانش بومی، سازگاری با طبیعت و سبک زندگی مردم کویر ایران است. دست‌بافته‌ای که با وجود گذشت قرن‌ها همچنان کاربرد خود را حفظ کرده و امروز به عنوان یکی از ارزشمندترین میراث‌های صنایع‌دستی کشور، ظرفیت بالایی برای معرفی فرهنگ ایرانی و توسعه گردشگری و اقتصاد صنایع‌دستی دارد.

انتهای خبر/

لینک کوتاه خبر

نظر / پاسخ از

  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.

هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر می‌گذارید!