نبض معیشت یزد در زمستان ۱۴۰۴؛
مستمریبگیران یزدی کمتر شدند، زنان سرپرست خانوار بیشتر
تازهترین گزارش کمیته امداد استان یزد از یک سو خبر از کاهش تعداد مستمریبگیران و حرکت تدریجی به سمت توانمندسازی اقتصادی میدهد و از سوی دیگر با افزایش خانوارهای زنسرپرست، زنگ هشدار را به صدا درمیآورد.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، دماسنج اجتماعی و معیشتی هر جامعهای را باید در آمارهای نهادهای حمایتی آن جستجو کرد؛ جایی که اعداد و ارقام، فراتر از دادههای خشک اداری، تصویری روشن از وضعیت اقتصادی، تحولات اجتماعی و میزان اثربخشی سیاستهای حمایتی ارائه میدهند.
استان یزد که در ادبیات اقتصادی کشور همواره با شاخصهایی چون صنعت، معدن، کارآفرینی و فرهنگ سختکوشی شناخته میشود، در لایههای زیرین خود با واقعیتهای اجتماعی و معیشتی متعددی مواجه است که بخشی از آن در آمارهای کمیته امداد امام خمینی(ره) نمود پیدا میکند.
تازهترین آمار رسمی از وضعیت جامعه هدف کمیته امداد امام خمینی(ره) استان یزد در پایان زمستان ۱۴۰۴، حاوی نشانههایی از تغییرات مهم در ساختار فقر، الگوی حمایت اجتماعی و مسیر توانمندسازی خانوارهای تحت پوشش است؛ تغییراتی که در مقایسه با پاییز ۱۴۰۴ و همچنین زمستان سال ۱۴۰۳، تصویری چندوجهی از واقعیتهای اجتماعی استان ارائه میدهد.
مستمریبگیران یزدی کمتر شدند؛ ثمره توانمندسازی یا نتیجه پالایش حمایتی؟
بررسی نخستین شاخص کلان این گزارش نشان میدهد تعداد مستمریبگیران تحت پوشش کمیته امداد استان یزد در پایان زمستان ۱۴۰۴ به ۳۱ هزار و ۴۸۳ نفر رسیده است؛ رقمی که نسبت به پاییز همان سال ۳/۹ درصد و در مقایسه با زمستان سال قبل ۳/۷ درصد کاهش یافته است.
همزمان تعداد خانوارهای مستمریبگیر در زمستان گذشته نیز با ثبت رقم ۱۸ هزار و ۲۴۸ خانوار، نسبت به پاییز گذشته، ۲ درصد و نسبت به زمستان ۱۴۰۳ حدود ۲/۷ درصد کاهش را تجربه کرده است.
در نگاه نخست، کاهش تعداد افراد و خانوارهای مستمریبگیر میتواند نشانهای امیدوارکننده تلقی شود. طی سالهای اخیر کمیته امداد استان یزد بخش قابل توجهی از منابع خود را به پرداخت تسهیلات اشتغال، حمایت از کسبوکارهای خرد، توسعه مشاغل خانگی و آموزش مهارتهای شغلی اختصاص داده است. نتیجه چنین سیاستی، خروج تدریجی بخشی از مددجویان از چرخه حمایت مستقیم و دستیابی آنان به درآمد پایدار است.
در عین حال، بخشی از این روند را باید حاصل پالایش هوشمند جامعه هدف و بهروزرسانی مستمر بانکهای اطلاعاتی دانست؛ فرآیندی که موجب شده منابع حمایتی با دقت بیشتری به سمت نیازمندترین اقشار هدایت شود.
خانوارهای تحت پوشش در دارالعباده؛ تعادل میان ورود و خروج از چرخه فقر
بر اساس این گزارش، تعداد خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد استان یزد در پایان زمستان ۱۴۰۴ به ۲۰ هزار و ۲۲۵ خانوار رسیده است. این شاخص نسبت به پاییز ۱۴۰۴ حدود ۰/۳ درصد افزایش یافته اما در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از آن ۱/۶ درصد کاهش را نشان میدهد.
این وضعیت از یک سو بیانگر ورود برخی خانوارهای جدید به چرخه حمایت در نتیجه فشارهای اقتصادی و معیشتی است و از سوی دیگر نشان میدهد بخشی از خانوارهای قبلی توانستهاند به سطحی از استقلال اقتصادی دست یابند و از فهرست حمایتهای مستمر خارج شوند.
در شرایطی که تورم و افزایش هزینههای زندگی همچنان از مهمترین دغدغههای خانوارها به شمار میرود، حفظ ثبات نسبی در این شاخص را میتوان نشانهای از مدیریت متوازن منابع حمایتی در استان دانست.
یزد روی ریل توانمندسازی؛ جهش ۲۰ درصدی بیمههای اجتماعی در میان مددجویان
درخشانترین بخش کارنامه زمستانی کمیته امداد استان یزد را باید در شاخص تعداد نفرات تحت پوشش بیمههای اجتماعی جستجو کرد.
طبق آمار منتشرشده، تعداد افراد بهرهمند از این چتر حمایتی در پایان زمستان ۱۴۰۴ به ۶۲۴ نفر رسیده است؛ رقمی که نسبت به پاییز همان سال ۳/۸ درصد و نسبت به زمستان سال قبل از آن، ۲۰/۷ درصد افزایش یافته است.
این رشد قابل توجه، بازتابدهنده تغییر رویکرد از حمایتهای کوتاهمدت به سمت توانمندسازی پایدار است. چرا که برخورداری از بیمه و پشتوانه بازنشستگی، یکی از مهمترین ابزارهای خروج پایدار از فقر محسوب میشود.
افزایش تعداد مددجویان بیمهشده در استان یزد نشان میدهد که سیاستگذاریها به سمت ایجاد امنیت اقتصادی بلندمدت برای خانوارهای نیازمند حرکت کرده است؛ مسیری که میتواند در آینده وابستگی مددجویان به کمکهای مستقیم را کاهش دهد.
چهره زنانه فقر در دارالعباده؛ وقتی ۷ نفر از هر ۱۰ خانوار تحت پوشش را زنان اداره میکنند
شاید مهمترین پیام اجتماعی این گزارش در آمار خانوارهای زنسرپرست نهفته باشد.
بر اساس دادههای منتشرشده، تعداد خانوارهای دارای سرپرست زن تحت پوشش کمیته امداد استان یزد در پایان زمستان ۱۴۰۴ به ۱۳ هزار و ۹۳۸ خانوار رسیده است؛ رقمی که نسبت به پاییز ۰/۲ درصد و نسبت به زمستان سال قبل از آن، ۲ درصد افزایش یافته است.
این آمار زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم حدود ۶۹ درصد از کل خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد یزد را زنان سرپرست خانوار تشکیل میدهند.
افزایش این شاخص میتواند متأثر از عواملی همچون فوت سرپرست خانوار، طلاق، بیماریهای سخت، ازکارافتادگی یا سایر آسیبهای اجتماعی و اقتصادی باشد. به همین دلیل، این روند را باید یکی از مهمترین هشدارهای اجتماعی در استان یزد دانست.
امروز بیش از هر زمان دیگری، توسعه مشاغل خانگی نوین، کسبوکارهای دیجیتال، صنایع دستی بازارمحور و فرصتهای اشتغال انعطافپذیر برای زنان سرپرست خانوار ضروری به نظر میرسد. همچنین مشارکت فعال بخش خصوصی، اتاق بازرگانی و صنایع استان در جذب این بانوان میتواند نقش مؤثری در کاهش آسیبهای اقتصادی این گروه ایفا کند.
سایه نیکوکاری یزدیها بر سر فرزندان ایتام
براساس این گزارش، تعداد ایتام تحت پوشش کمیته امداد استان یزد در زمستان ۱۴۰۴ یک هزار و ۵۰۲ نفر اعلام شده است؛ رقمی که نسبت به پاییز همان سال ۰/۱ درصد و نسبت به زمستان سال قبل از آن، ۲/۲ درصد کاهش یافته است.
اگرچه این تغییر چندان چشمگیر نیست، اما ثبات نسبی این شاخص را میتوان نتیجه حضور پررنگ خیران و نیکوکاران یزدی در طرحهای حمایتی بهویژه اکرام ایتام دانست.
یزد همواره یکی از استانهای پیشرو در فرهنگ نیکوکاری و مسئولیت اجتماعی بوده است و همین سرمایه اجتماعی ارزشمند سبب شده بسیاری از نیازهای آموزشی، معیشتی و درمانی کودکان تحت حمایت از طریق مشارکتهای مردمی تأمین شود.
نبض رفاه در استان یزد؛ امیدهای تازه در کنار چالشهای قدیمی
برآیند آمارهای زمستان ۱۴۰۴ کمیته امداد امام خمینی(ره) استان یزد از یک واقعیت مهم حکایت دارد؛ اینکه نظام حمایتی استان به تدریج در حال عبور از مدل سنتی پرداخت مستمری و حرکت به سمت الگوی توانمندسازی پایدار است.
کاهش تعداد مستمریبگیران، رشد چشمگیر پوشش بیمههای اجتماعی و ثبات نسبی در تعداد خانوارهای تحت پوشش، نشانههایی از موفقیت این رویکرد محسوب میشود.
اما در سوی دیگر، افزایش تعداد خانوارهای زنسرپرست یادآور آن است که چالشهای اجتماعی و اقتصادی همچنان در متن جامعه حضور دارند و نیازمند سیاستهای هدفمند، اشتغالمحور و آیندهنگر هستند.
زمستان ۱۴۰۴ برای کمیته امداد یزد تنها یک گزارش آماری نبود؛ بلکه روایتی از امید و هشدار بود. امید به توانمندسازی بخشی از مددجویان و هشدار نسبت به روند رو به رشد خانوارهای زنسرپرست؛ واقعیتی که برای تغییر آن، همکاری همزمان دولت، بخش خصوصی، نهادهای حمایتی و خیران دارالعباده بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر میرسد.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
برچسبها
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!