- گروه : فرهنگی
- شماره : 10659
در گفتگوی تفصیلی با یزدرسا مطرح شد؛
موتابی بفروئیه از میراث بومی تا برند جهانی
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد، همزمان با دومین سالگرد ثبت بفروئیه به عنوان شهر ملی موتابی بر ضرورت برندسازی، نوآوری در تولید و جهانیسازی این هنر-صنعت کهن تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، در سالهای اخیر توجه به ظرفیتهای بومی و صنایعدستی اصیل ایران به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای توسعه فرهنگی و اقتصادی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. در شرایطی که بسیاری از کشورها از طریق معرفی میراث فرهنگی و هنرهای سنتی خود در بازارهای جهانی به خلق ارزش افزوده و درآمدهای پایدار دست یافتهاند، ایران نیز با برخورداری از تنوع کمنظیر صنایعدستی و هنرهای بومی میتواند سهم قابل توجهی از این بازار را به خود اختصاص دهد.
در این میان، هنر-صنعت «موتابی» که ریشه در تاریخ، فرهنگ و سبک زندگی مردم بفروئیه در شهرستان میبد دارد، به عنوان یکی از میراثهای ارزشمند استان یزد شناخته میشود. ثبت بفروئیه به عنوان شهر ملی موتابی، گامی مهم در مسیر حفظ، احیا و معرفی این هنر اصیل بوده است. اکنون و در دومین سالگرد این رویداد، موضوع جهانیسازی موتابی و تبدیل آن به یک محصول صادراتمحور بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است.
به همین مناسبت خبرنگار یزدرسا گفتگویی با سیدعبدالرضا موسوی، رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد، انجام داده است تا درباره ظرفیتها، فرصتها و چالشهای پیش روی این هنر-صنعت ارزشمند بیشتر بدانیم.
یزدرسا: لطفاً در ابتدا برای مخاطبان ما توضیح دهید که «موتابی» دقیقاً چیست و چه پیشینهای دارد؟
موسوی: موتابی یکی از کهنترین هنر-صنایع منطقه بفروئیه در شهرستان میبد است که ریشه در سبک زندگی سنتی مردم این منطقه و بهویژه در فرهنگ و زیست عشایری دارد. در این هنر، الیاف طبیعی، عمدتاً موی بز، با مهارت و ظرافت خاصی تابیده میشود و به انواع ریسمانها، طنابها و محصولات مقاوم و کاربردی تبدیل میگردد.
در گذشته، این محصولات نقش بسیار مهمی در زندگی روزمره مردم داشتند. از ساخت سیاهچادرهای عشایری گرفته تا تولید انواع طنابها و ابزارهای مورد نیاز برای دامداری و کشاورزی، همگی از تولیدات موتابی بهره میبردند. به همین دلیل این هنر تنها یک فعالیت اقتصادی نبود، بلکه بخشی از سبک زندگی و فرهنگ مردم منطقه محسوب میشد.
اما اگر بخواهیم فراتر از جنبه کاربردی به موضوع نگاه کنیم، موتابی در واقع روایت زندهای از تعامل انسان با طبیعت، سختکوشی، خلاقیت و بهرهگیری هوشمندانه از منابع طبیعی است. هر محصول موتابی حامل بخشی از تاریخ و هویت فرهنگی این سرزمین است. به همین دلیل حفظ و معرفی آن صرفاً به معنای حمایت از یک حرفه سنتی نیست، بلکه به معنای حفاظت از بخشی از میراث فرهنگی و هویت بومی ماست.
خوشبختانه ثبت بفروئیه به عنوان شهر ملی موتابی باعث شده است توجه بیشتری به این هنر جلب شود، اما هنوز تا رسیدن به جایگاهی که شایسته این هنر اصیل است فاصله داریم و باید تلاش بیشتری برای معرفی آن در سطح ملی و بینالمللی صورت گیرد.
اصالت؛ مهمترین سرمایه موتابی در بازار جهانی
یزدرسا: با توجه به ویژگیهایی که اشاره کردید، چه ظرفیتهایی برای هنر-صنعت موتابی در بازارهای جهانی وجود دارد؟
موسوی: واقعیت این است که بازار جهانی امروز نسبت به گذشته تغییرات زیادی کرده است. مصرفکنندگان در بسیاری از کشورهای جهان دیگر تنها به دنبال خرید یک کالا نیستند، بلکه به دنبال محصولاتی هستند که دارای هویت، اصالت، داستان و ارزش فرهنگی باشند.
در چنین شرایطی، موتابی از مزیتهای قابل توجهی برخوردار است. نخست اینکه این محصولات از مواد طبیعی تولید میشوند و با محیط زیست سازگاری کامل دارند. امروزه موضوع توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست به یکی از دغدغههای اصلی مصرفکنندگان و دولتها تبدیل شده است و همین موضوع میتواند یک فرصت ارزشمند برای محصولات موتابی باشد.
دومین مزیت، دستساز بودن این محصولات است. در دنیایی که تولیدات صنعتی و ماشینی بخش عمده بازار را در اختیار دارند، محصولات دستساز و هنری ارزش بیشتری پیدا کردهاند و بسیاری از خریداران حاضرند برای چنین محصولاتی هزینه بیشتری پرداخت کنند.
سومین ویژگی مهم، پیشینه فرهنگی و تاریخی موتابی است. هر محصول موتابی میتواند داستانی از فرهنگ، تاریخ و هنر مردم ایران را روایت کند. این روایت فرهنگی در بازارهای جهانی بسیار ارزشمند است و میتواند به تمایز محصول ایرانی از سایر رقبا کمک کند.
به همین دلیل معتقدم موتابی نباید صرفاً به عنوان یک کالای سنتی یا مصرفی عرضه شود، بلکه میتواند در قالب یک محصول فرهنگی، هنری و حتی لوکس به بازارهای جهانی معرفی گردد.
از تولید سنتی تا صادرات حرفهای
یزدرسا: در شرایط کنونی و با وجود محدودیتهای ناشی از تحریمها، برای تبدیل این ظرفیت به صادرات واقعی چه اقداماتی باید انجام شود؟
موسوی: برای حضور موفق در بازارهای بینالمللی باید تا حدی از نگاه صرفاً سنتی فاصله بگیریم و رویکردی حرفهای و تجاری در پیش بگیریم.
نخست موضوع برندسازی است. ما باید «موتابی بفروئیه» را به عنوان یک برند معتبر، شناختهشده و قابل اعتماد در سطح ملی و بینالمللی معرفی کنیم.
محور دوم، طراحی و نوآوری در محصول است. هرچند اصالت هنر موتابی باید حفظ شود، اما لازم است محصولات متناسب با نیازهای روز بازار جهانی طراحی شوند. امروزه حوزههایی مانند دکوراسیون داخلی، طراحی فضاهای مدرن، صنایع خلاق، هدایای فرهنگی و حتی اکسسوریهای هنری میتوانند بازارهای جدیدی برای موتابی ایجاد کنند.
محور سوم، بستهبندی و نحوه ارائه محصول است. در بازار جهانی، ظاهر محصول و شیوه ارائه آن اهمیت فراوانی دارد. یک بستهبندی حرفهای و جذاب میتواند ارزش محصول را چند برابر کند و در تصمیمگیری مشتری نقش تعیینکننده داشته باشد.
چهارمین محور نیز بازاریابی و حضور مستمر در بازارهای جهانی است. حضور در نمایشگاههای تخصصی، بهرهگیری از فضای دیجیتال، فروش آنلاین و ایجاد ارتباط با شبکههای توزیع بینالمللی از جمله اقداماتی است که برای توسعه صادرات ضروری به نظر میرسد.
بازارهای منطقهای؛ سکوی پرتاب به بازارهای جهانی
یزدرسا: به نظر شما کدام بازارها برای آغاز صادرات موتابی مناسبتر هستند؟
موسوی: در حوزه صادرات، انتخاب بازار هدف اهمیت بسیار زیادی دارد و باید با شناخت دقیق انجام شود.
برای شروع، کشورهای حوزه خلیج فارس و همسایگان ایران گزینههای مناسبی هستند. این کشورها به دلیل نزدیکی جغرافیایی، روابط تجاری و آشنایی نسبی با فرهنگ و صنایعدستی ایرانی میتوانند بازارهای مناسبی برای معرفی محصولات موتابی باشند.
در مرحله بعد، بازار اروپا ظرفیتهای بسیار ارزشمندی دارد. در سالهای اخیر تقاضا برای محصولات طبیعی، پایدار و دوستدار محیط زیست در کشورهای اروپایی افزایش چشمگیری یافته است.
همچنین بازارهای تخصصی نظیر فروشگاههای هنری، گالریها، مراکز عرضه صنایع خلاق و نمایشگاههای بینالمللی صنایعدستی در کشورهای مختلف میتوانند فرصتهای بسیار خوبی برای معرفی و فروش محصولات موتابی ایجاد کنند.
چالشهای صادرات؛ موانعی که قابل عبور هستند
یزدرسا: چه چالشهایی در مسیر صادرات موتابی وجود دارد؟
موسوی: طبیعی است که هر مسیر توسعهای با چالشهایی همراه باشد و موفقیت زمانی حاصل میشود که این چالشها به درستی شناسایی و مدیریت شوند.
یکی از مهمترین چالشها، نبود شناخت کافی از بازارهای هدف است. تولیدکنندگان باید بدانند مشتریان خارجی چه نیازها و سلیقههایی دارند و بر اساس آن برنامهریزی کنند.
چالش دیگر، ضعف در بازاریابی بینالمللی است. بسیاری از تولیدکنندگان ما محصولات باکیفیتی تولید میکنند، اما در معرفی و عرضه آنها در بازارهای جهانی با محدودیتهایی مواجه هستند.
محدود بودن شبکههای توزیع و فروش، آشنایی ناکافی با استانداردهای جهانی و نبود انسجام کافی در تولید و عرضه از دیگر چالشهای موجود به شمار میرود.
با این حال، تمامی این موانع قابل رفع هستند و با برنامهریزی دقیق، آموزش مستمر و همکاری میان نهادهای مختلف میتوان بر آنها غلبه کرد.
نقش دستگاههای حاکمیتی در جهانیسازی موتابی
یزدرسا: نقش نهادهای دولتی و حاکمیتی را در این مسیر چگونه ارزیابی میکنید؟
موسوی: نهادهای دولتی و حاکمیتی نقش مهمی در فراهمسازی زیرساختهای لازم برای توسعه صادرات دارند.
وزارت امور خارجه میتواند از ظرفیت سفارتخانهها و نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف برای معرفی این هنر و ایجاد ارتباط با بازارهای هدف استفاده کند.
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز میتواند در زمینه آموزش، حفظ اصالت هنر، استانداردسازی محصولات و حمایت از تولیدکنندگان نقش مؤثری ایفا کند.
علاوه بر این، حمایت از حضور تولیدکنندگان در نمایشگاههای بینالمللی، تسهیل فرآیندهای صادراتی و توسعه زیرساختهای لازم میتواند روند جهانی شدن موتابی را تسریع کند.
بخش خصوصی؛ موتور محرک توسعه صادرات
یزدرسا: آیا بخش خصوصی نیز میتواند در این مسیر نقشآفرینی کند؟
موسوی: قطعاً همینطور است. در واقع تجربه جهانی نشان میدهد که موتور اصلی توسعه صادرات، بخش خصوصی است.
سرمایهگذاری در حوزه برندسازی، ایجاد فروشگاههای آنلاین، توسعه ارتباطات تجاری با خریداران خارجی، طراحی محصولات جدید، حضور در بازارهای بینالمللی و استفاده از روشهای نوین بازاریابی از جمله حوزههایی است که بخش خصوصی میتواند نقش پیشرو در آنها داشته باشد.
هرچه تعامل میان بخش خصوصی، نهادهای دولتی و تولیدکنندگان محلی بیشتر شود، امکان دستیابی به موفقیتهای بزرگتر نیز افزایش خواهد یافت.
عصر دیجیتال و فرصتهای تازه برای موتابی
یزدرسا: نقش فضای دیجیتال و شبکههای اجتماعی در توسعه صادرات موتابی چیست؟
موسوی: امروزه فضای دیجیتال دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. بسیاری از کسبوکارهای موفق جهان بخش قابل توجهی از فروش و بازاریابی خود را از طریق اینترنت و شبکههای اجتماعی انجام میدهند.
برای هنری مانند موتابی که دارای جذابیت بصری، پیشینه تاریخی و داستان فرهنگی ارزشمندی است، فضای دیجیتال فرصت فوقالعادهای فراهم میکند. تولید محتوای حرفهای، معرفی مراحل تولید، روایت داستان هنرمندان و نمایش کاربردهای نوین محصولات میتواند مخاطبان بسیاری را در سراسر جهان جذب کند.
امروز یک تولیدکننده در بفروئیه میتواند از طریق شبکههای اجتماعی، وبسایتهای تخصصی و پلتفرمهای فروش آنلاین با مشتریانی در اروپا، آسیا و سایر نقاط جهان ارتباط برقرار کند.
آیندهای روشن برای برند جهانی «موتابی بفروئیه»
یزدرسا: در پایان اگر نکتهای باقی مانده است، بفرمایید.
موسوی: معتقد هستم ثبت ملی بفروئیه به عنوان شهر موتابی تنها یک عنوان نیست، بلکه آغاز مسیری برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی و اقتصادی این منطقه به ایران و جهان است.
اگر بتوانیم اصالت، کیفیت، نوآوری، آموزش، بازاریابی حرفهای و همکاری میان دستگاههای مختلف را در کنار یکدیگر قرار دهیم، موتابی بفروئیه این ظرفیت را دارد که به یک برند شناختهشده جهانی تبدیل شود؛ برندی که علاوه بر حفظ میراث فرهنگی، زمینه اشتغال پایدار، رونق اقتصادی منطقه و توسعه صادرات غیرنفتی کشور را نیز فراهم کند.
بیتردید آینده این هنر-صنعت ارزشمند روشن است و با همدلی و برنامهریزی میتوان آن را به جایگاهی رساند که شایسته تاریخ و فرهنگ غنی مردم بفروئیه و استان یزد است.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
برچسبها
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!
