محمدحسین فلاح در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، با اشاره به گرایش‌های مختلف انسان برای گریز از فشارها و محدودیت‌های زندگی مادی، تأکید کرد: همه این رفتارها ریشه‌ای مشترک دارند و آن، میل فطری انسان به تعالی و رهایی از سطح نازل زندگی صرفاً مادی است.

وی در توضیح این دیدگاه اظهار داشت: افرادی که به مصرف مواد مخدر روی می‌آورند، کسانی که به نوشیدن مشروبات الکلی پناه می‌برند، افرادی که با شنیدن موسیقی‌های بسیار تند به دنبال تجربه‌ای متفاوت و جدا شدن از حال‌وهوای عادی زندگی هستند، یا حتی کسانی که ساعت‌ها در خلوت به یوگا، مدیتیشن و انواع مراقبه می‌پردازند، همگی در یک نقطه مشترک‌اند؛ همه آنها می‌خواهند از وضعیت موجود فاصله بگیرند و به نوعی حال دیگر یا عالمی دیگر را تجربه کنند.

این روان‌شناس یزدی افزود: در مقابل این گروه‌ها، افرادی نیز هستند که با حضور قلب در نماز می‌ایستند و تلاش می‌کنند این ارتباط معنوی را در طول روز حفظ کنند. اگرچه ظاهر رفتارها متفاوت است، اما در عمق وجود، یک نیاز مشترک دیده می‌شود: انسان تاب ماندن در سطحی محدود و صرفاً مادی را ندارد و به دنبال تجربه‌ای فراتر است.

وی با استناد به آیه «لقد خلقنا الانسان فی احسن تقویم» بیان کرد: بر اساس آموزه‌های دینی، انسان در بهترین مرتبه و ساختار آفریده شده است. چنین موجودی با ظرفیت‌های متعالی، نمی‌تواند با زندگی در پایین‌ترین سطوح معنوی و اخلاقی سازگار باشد. به تعبیر عرفانی، «مرغ باغ ملکوتم»؛ یعنی انسان ریشه‌ای فراتر از عالم ماده دارد و میل بازگشت به آن حقیقت در وجود او نهادینه شده است.

فلاح گفت: بسیاری از رفتارهای آسیب‌زا در واقع تلاش‌های نادرست برای پاسخ دادن به همین نیاز درونی‌اند. فردی که به مواد یا الکل پناه می‌برد، در حقیقت به دنبال گریز از محدودیت‌ها و رنج‌های زندگی است، اما راهی را انتخاب می‌کند که به آسیب جسمی، روانی و اجتماعی منتهی می‌شود. حتی برخی تجربه‌های شبه‌معنوی نیز اگر بدون چارچوب صحیح هدایت شوند، ممکن است به انزوا یا گسست از واقعیت بینجامند.

این استاد دانشگاه تأکید کرد: آموزه‌های دینی راهی سالم، پایدار و بی‌خطر برای پاسخ به این میل فطری معرفی می‌کنند و آن، نماز آگاهانه و همراه با حضور قلب است.

فلاح اضافه کرد: نماز فرصتی است برای جدا شدن از «اسفل سافلین» و توجه به مبدأ هستی. در این ارتباط معنوی، انسان با ذکر «رب العالمین» و تأمل در معانی آن، خود را در محضر پروردگار احساس می‌کند و در سجده، نهایت خضوع و اتصال را تجربه می‌کند؛ تجربه‌ای که می‌تواند آرامش عمیق و رهایی درونی به همراه داشته باشد، بدون آنکه آسیبی به فرد وارد کند.

وی با خطاب قرار دادن خانواده‌ها گفت: ضروری است این حقیقت به نسل جوان آموزش داده شود که میل به گریز از وضعیت موجود، امری طبیعی و ناشی از ظرفیت بالای وجود انسان است؛ اما انتخاب مسیر صحیح برای پاسخ دادن به این میل، اهمیت اساسی دارد. به جای پناه بردن به راه‌های پرخطر و موقتی، می‌توان از طریق ارتباط معنوی عمیق و مستمر، به آرامش و تعالی دست یافت.

این دکترای روان‌شناسی تأکید کرد: انسان برای ماندن در سطحی پست آفریده نشده است، بلکه برای رشد، تعالی و اتصال به حقیقتی برتر خلق شده است؛ و خوشا آنان که این مسیر را در ارتباط دائمی و آگاهانه با خداوند جست‌وجو می‌کنند.

انتهای خبر/