محمدرضا فلاحتی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، با اشاره به تعداد آثار ثبت ملی استان یزد بیان داشت: در حال حاضر بیش از ۲ هزار اثر ثبت ملی در استان وجود دارد که نزدیک به ۷۵۰ اثر از این تعداد مربوط به شهر یزد است و این ثبت‌ها شامل آثار غیرمنقول، آثار ملموس، ناملموس و همچنین آثار طبیعی می‌شود.

وی درباره وسعت بافت تاریخی و حجم آثار موجود گفت: بیش از ۳ هزار هکتار بافت تاریخی در سطح استان یزد داریم و حدود ۵ تا ۶ هزار اثر تاریخی در این بافت‌ها قرار گرفته که همگی نیازمند اعتبار و بودجه کافی برای حفظ، مرمت و نگهداری هستند و این حجم از آثار، مدیریت و تأمین اعتبار گسترده‌ای می‌طلبد.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان یزد با اشاره به وضعیت نامناسب بسیاری از بناهای تاریخی بیان داشت: متأسفانه بخش زیادی از این بناها در وضعیت مناسبی قرار ندارند و با توجه به گستردگی بافت‌های تاریخی و تعداد بالای آثار، اعتبارات موجود به هیچ عنوان پاسخگوی نیازهای مرمتی و حفاظتی در سطح استان نیست.

فلاحتی اظهار کرد: متأسفانه بسیاری از دستگاه‌هایی که مالکیت بناهای تاریخی را بر عهده دارند، از جمله اداره‌کل اوقاف و امور خیریه، امکان رسیدگی مناسب به این بناها را ندارند؛ در حالی که می‌توان گفت بیشترین بناهای تاریخی موجود در بافت‌های تاریخی استان، اعم از خانه‌های تاریخی، آب‌انبارها، بقعه‌ها، حمام‌ها، حسینیه‌ها و مساجد تاریخی، موقوفه و در اختیار اوقاف است.

وی در خصوص وضعیت بناهای موقوفه تصریح کرد: متأسفانه اداره‌کل اوقاف و امور خیریه به دلیل محدودیت‌های اعتباری و کمبود ظرفیت‌های تخصصی، نتوانسته در زمینه مرمت و نگهداری این بناها اقدام مؤثری انجام دهد و به همین دلیل بسیاری از آن‌ها در معرض تخریب قرار گرفته‌اند؛ در عین حال، اعتبارات میراث فرهنگی نیز برای حفظ و مرمت همه این بناها کافی نیست.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی یزد افزود: علیرغم اینکه بسیاری از مساجد استان، از جمله مساجد جامع، دارای موقوفات مناسبی هستند، اما در عمل هزینه کافی برای مرمت و نگهداری آن‌ها اختصاص داده نمی‌شود.

فلاحتی خاطرنشان کرد: با وجود اینکه همه مساجد دارای هیأت امنا هستند، اما موضوع مرمت و نگهداری بناها آن‌گونه که باید مورد توجه قرار نمی‌گیرد و در نهایت، بخش عمده این مسئولیت‌ها بر دوش میراث فرهنگی افتاده و انتظار عمومی این است که میراث فرهنگی برای مرمت این بناها ورود کند.

وی درباره صدور مجوزها برای مرمت بناهای تاریخی افزود: ما دو نوع مجوز داریم؛ مرمت اضطراری و مرمت و احیا. در مرمت اضطراری، مالک می‌تواند با مراجعه به اداره کل، درخواست خود را ارائه کند و کارشناسان ما بازدید لازم را انجام می‌دهند و صدور مجوز معمولاً ظرف دو تا سه روز انجام می‌شود.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی یزد ادامه داد: برای بناهایی که نیاز به مرمت و احیای کامل دارند، مالک باید از طریق مشاور ذی‌صلاح و آشنا به ضوابط بافت تاریخی، طرح مرمت و احیا متناسب با نوع کاربری درخواستی را تهیه و به اداره کل ارائه کند. این طرح‌ها در کمیته فنی یا شورای فنی بررسی می‌شوند و در صورت نداشتن ایراد فنی، فرآیند تایید آن معمولاً بیش از ۱۵ روز طول نمی‌کشد.

فلاحتی گفت: در زمان ثبت ملی بافت تاریخی یزد، همه دستگاه‌ها از جمله استانداری، شهرداری، شورای شهر، راه و شهرسازی، سازمان برنامه و بودجه و دستگاه‌های زیرساختی، این پرونده را امضا کردند و متعهد شدند برای حفظ بافت همکاری کنند.

وی درباره مشکلات مالکیت خصوصی و رهاشدگی پلاک‌ها اظهار داشت: اگر شخصی پلاک مسکونی خود را رها کند، چه در بافت‌های شهری نوساز و چه در بافت‌های تاریخی، قانون مشخص و مستحکمی وجود ندارد؛ نه اداره میراث و نه شهرداری قادر به اقدام قانونی برای تعیین تکلیف این پلاک‌ها هستند و در این زمینه ضعف قانونی محسوس است.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان یزد افزود: متأسفانه در سطح استان و در کل کشور، شاهد زمین‌ها و خانه‌هایی هستیم که بدون استفاده و رها شده‌اند و این مسئله محدود به بافت تاریخی نیست و شامل نوسازها نیز می‌شود.

فلاحتی ادامه داد: این پلاک‌های رها شده مشکلات زیادی برای همسایگان و ساکنان ایجاد کرده‌اند و در یزد و در بافت‌های تاریخی استان نیز باعث ناامنی و تخریب پلاک‌های مجاور شده‌اند. متأسفانه نه اداره میراث و نه شهرداری امکان اقدام قانونی برای تعیین تکلیف این پلاک‌ها را دارند و در این زمینه خلأ قانونی به وضوح محسوس است.

وی گفت: اعتبارات موجود بسیار محدود است و همه بافت‌های تاریخی استان را پوشش نمی‌دهد. ما تلاش کرده‌ایم از ظرفیت شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران گردشگری بهره بگیریم و همچنین با کمک استانداری از ظرفیت خیرین و مسئولیت اجتماعی معادن و صنایع برای مرمت بناهای تاریخی استفاده کنیم.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان یزد درباره اولویت‌بندی پروژه‌های مرمتی بیان داشت: بناهای نیازمند مرمت اضطراری مانند ساباط‌ها، آب‌انبارها و بناهای در معرض خطر، و همچنین پروژه‌های شاخصی مانند بازار سنتی یزد، برج و باروها، قلعه‌ها، مساجد و قنات‌ها در اولویت مرمت قرار دارند.

فلاحتی در پایان درباره معیار انتخاب پروژه‌ها گفت: یکی از معیارهای اصلی ما، آمادگی و همکاری شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و هیأت امناست و پروژه‌هایی که امکان مشارکت دارند، در قالب تفاهم‌نامه‌های دو یا سه‌جانبه در دستور کار مرمت و احیا قرار می‌گیرند.

انتهای خبر/