به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، در تاریخ ۲۹ تیرماه سال جاری، سرپرست شبکه بهداشت و درمان شهرستان ابرکوه در ابلاغی آرش قدیریان را به عنوان سرپرست بیمارستان حضرت خاتم‌الانبیاء(ص) این شهرستان منصوب کرد؛ انتصابی که از همان ابتدا این پرسش را به وجود آورد که معیار اصلی انتخاب مدیر یک مجموعه تخصصی و حساس درمانی چیست و آیا سابقه و تجربه فرد منصوب‌شده با مسئولیت‌های گسترده رئیس بیمارستان تناسب دارد؟

ماجرای یک انتصاب و یک سؤال اساسی

بر اساس آیین‌نامه مهندسی مشاغل همین دانشگاه علوم پزشکی، برای تصدی مسئولیت رئیس بیمارستان، شرایط و معیارهایی در نظر گرفته شده و اولویت نیز با پزشکان متخصص است. همچنین در برنامه تربیت مدیران آینده نظام سلامت که توسط مؤسسه عالی توسعه و تربیت مدیران نظام سلامت ایران برگزار شده، برای پست رئیس بیمارستان شرایطی از جمله دارا بودن مدرک دکترای حرفه‌ای پزشکی عمومی یا دکترای تخصصی بالینی پزشکی، حداقل هشت سال سابقه خدمت دولتی، حداقل 6 سال تجربه مرتبط و مشابه و برخورداری از امتیاز ارزیابی عملکرد حداقل ۸۵ درصد در چهار سال متوالی مورد توجه قرار گرفته است.

طبیعی است که وجود چنین معیارهایی به معنای الزام قطعی به انتصاب فردی با تمام این مشخصات در هر شرایطی نیست؛ اما دست‌کم نشان می‌دهد که در نظام سلامت، مدیریت بیمارستان موضوعی صرفاً اداری نیست و تجربه، تخصص، سابقه مدیریتی و شناخت از محیط درمان، از مؤلفه‌های مهم برای تصدی این مسئولیت به شمار می‌رود.

از همین رو، سؤال اصلی افکار عمومی این است که در انتخاب سرپرست بیمارستان ابرکوه، چه فرآیندی طی شده و معیارهای نهایی انتخاب چه بوده است؟

داروساز در رأس بیمارستان؛ مسئله تخصص یا صرفاً مدیریت؟

قدیریان دارای دکترای داروسازی است و پیش از این نیز به عنوان مشاور جوان رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد فعالیت داشته است. مسئله‌ای که در این میان محل بحث است، نه کم‌ارزش بودن رشته داروسازی و نه زیر سؤال بردن توانمندی‌های شخصی فرد منصوب‌شده، بلکه تناسب تجربه و تخصص وی با مدیریت یک بیمارستان است.

بیمارستان مجموعه‌ای پیچیده و چندلایه است که مدیر آن باید با مجموعه‌ای از مسائل تخصصی، درمانی، اداری، منابع انسانی و بحران‌های روزمره مواجه باشد؛ از مدیریت فرآیندهای درمانی و کنترل عفونت گرفته تا هماهنگی میان پزشکان و کادر درمان، مدیریت شرایط بحرانی، رسیدگی به خطاها و عوارض درمانی، مسائل مرتبط با مادر و نوزاد، آموزش‌های حین خدمت، مطالبات صنفی کارکنان و ده‌ها موضوع تخصصی دیگر.

از این منظر، این پرسش مطرح است که تجربه حرفه‌ای و مدیریتی فردی که سابقه فعالیت مستقیم بالینی به عنوان پزشک ندارد، تا چه اندازه برای اداره چنین مجموعه‌ای کفایت می‌کند و سازوکار دانشگاه برای جبران این خلأ احتمالی چیست؟

پاسخ معاون درمان: این انتصاب خلاف قانون نیست

علی زارع هروکی، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد در گفتگو با خبرنگار یزدرسا درباره این انتصاب و ابهامات مطرح‌شده با اشاره به تفاوت میان رئیس بیمارستان و مسئول فنی گفت: ما یک رئیس بیمارستان داریم و یک مسئول فنی. مسئول فنی صددرصد باید پزشک باشد، اما رئیس بیمارستان می‌تواند تخصص‌های مختلفی داشته باشد.

وی با اشاره به اینکه در یکی از بیمارستان‌های شهر یزد نیز رئیس بیمارستان پزشک نیست، افزود: الزام قانونی برای پزشک بودن رئیس بیمارستان وجود ندارد و در کنار رئیس جدید بیمارستان ابرکوه، یک پزشک به عنوان مسئول فنی حضور خواهد داشت.

هیچ‌کس ریاست بیمارستان ابرکوه را قبول نکرد

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی یزد همچنین دلیل انتخاب قدیریان را عدم پذیرش این مسئولیت از سوی پزشکان ابرکوه عنوان کرد و گفت: به هر کدام از پزشکان در ابرکوه پیشنهاد دادیم، هیچ‌کس این مسئولیت را قبول نکرد.

وی همچنین با دفاع از رویکرد جوانگرایی در مدیریت نظام سلامت، اظهار کرد: بسیاری از مدیران جوان در مسئولیت‌های خود عملکرد موفقی داشته‌اند و تعدادی از رؤسای بیمارستان‌های استان نیز سابقه 6 ساله ندارند، اما عملکرد خوبی داشته‌اند.

زارع هروکی همچنین سابقه حدود یک‌ساله قدیریان به عنوان مشاور جوان رئیس دانشگاه علوم پزشکی را از سوابق مدیریتی وی برشمرد و گفت: در راستای اعتماد به جوانان و میدان دادن به جوانان در مدیریت کلان این انتخاب صورت گرفته است.

فراخوانی که پزشکان را جذب نکرد

یکی دیگر از نکاتی که معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی یزد مطرح کرده، انتشار فراخوان برای تصدی این مسئولیت است.

زارع هروکی گفت: برای پست مدیریتی بیمارستان فراخوان داده شد و از افراد خواسته شد برای این مسئولیت ثبت‌نام کنند، اما این سمت برای پزشکان جذابیت نداشت.

این توضیح البته خود می‌تواند باب یک پرسش دیگر را باز کند: چرا مدیریت یک بیمارستان برای پزشکان واجد شرایط جذابیت نداشته است؟ آیا مشکل صرفاً نبود متقاضی بوده یا شرایط، اختیارات، مسئولیت‌ها و وضعیت مدیریتی بیمارستان ابرکوه باعث شده پزشکان از پذیرش این مسئولیت استقبال نکنند؟

پاسخ به این پرسش می‌تواند در ارزیابی دقیق‌تر تصمیم دانشگاه برای انتصاب سرپرست جدید بیمارستان مؤثر باشد.

انتصابی که سابقه یک‌ساله استخدامی را هم به میان می‌کشد

از سوی دیگر، بررسی سوابق این انتصاب پرسش دیگری را نیز ایجاد می‌کند. رئیس دانشگاه علوم پزشکی یزد در شهریورماه ۱۴۰۴ شخصاً طی مکاتبه‌ای با وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، درخواست جذب و استخدام آرش قدیریان را مطرح کرده بود؛ فردی که در آن مقطع به عنوان مشاور ریاست دانشگاه فعالیت می‌کرد.

اگرچه استخدام و انتصاب دو فرآیند متفاوت هستند و صرف سابقه همکاری با یک مجموعه نمی‌تواند دلیلی بر تخلف باشد، اما کنار هم قرار گرفتن این اتفاقات، برای افکار عمومی این سؤال را ایجاد می‌کند که فرآیند جذب، استخدام و سپس رسیدن به یک جایگاه مدیریتی مهم در چه بازه زمانی و بر اساس چه سازوکاری انجام شده است.

آیا این مسیر برای سایر جوانان متخصص و توانمند نیز به همین اندازه در دسترس است؟ آیا تمامی افراد واجد شرایط امکان حضور در چنین فرآیندی را داشته‌اند؟ و معیارهای ارزیابی و انتخاب نامزدهای این سمت چه بوده است؟

اینها پرسش‌هایی است که پاسخ شفاف دانشگاه علوم پزشکی می‌تواند از شکل‌گیری شائبه‌ها جلوگیری کند.

جوانگرایی نباید به قیمت آزمون و خطا تمام شود

اصل جوانگرایی در مدیریت، به خودی خود نه تنها قابل نقد نیست، بلکه می‌تواند یکی از الزامات نوسازی نظام اداری و مدیریتی کشور باشد. مسئله زمانی شکل می‌گیرد که جوانگرایی با نادیده گرفتن تجربه و تخصص همراه شود.

مدیریت بیمارستان برخلاف بسیاری از پست‌های اداری، مستقیماً با جان و سلامت مردم ارتباط دارد. در چنین محیطی، آزمون و خطا می‌تواند هزینه‌هایی فراتر از یک ناکارآمدی اداری داشته باشد.

از سوی دیگر، اگر دانشگاه علوم پزشکی معتقد است رئیس بیمارستان الزاماً نباید پزشک باشد، انتظار می‌رود معیارهای دقیق و قابل سنجش برای انتخاب مدیران غیرپزشک بیمارستان‌ها را نیز اعلام کند؛ معیارهایی که مشخص کند یک فرد بر اساس چه سوابق، مهارت‌ها و ارزیابی‌هایی شایسته تصدی چنین مسئولیتی تشخیص داده می‌شود.

سؤال مهم‌تر؛ حق سایر جوانان متخصص چه می‌شود

موضوع دیگری که نمی‌توان از کنار آن به سادگی عبور کرد، مسئله عدالت در فرصت‌های مدیریتی است.

اگر قرار است جوانان میدان‌دار مدیریت نظام سلامت شوند، این فرصت باید برای همه جوانان واجد شرایط فراهم باشد، نه صرفاً افرادی که پیش‌تر در حلقه مدیریتی یک مجموعه حضور داشته‌اند.

صدها نیروی متخصص و جوان در نظام سلامت کشور وجود دارند که سال‌ها برای کسب تجربه و ارتقای جایگاه حرفه‌ای خود تلاش کرده‌اند. بنابراین شفاف شدن معیارهای انتخاب مدیران، علاوه بر رفع ابهامات افکار عمومی، برای حفظ انگیزه همین نیروها نیز اهمیت دارد.

وقتی انتصابی با ابهام‌هایی درباره سابقه، تخصص، فرآیند انتخاب و مسیر رسیدن به جایگاه مدیریتی همراه می‌شود، طبیعی است که افکار عمومی درباره آن سؤال داشته باشد و انتظار پاسخ روشن داشته باشد.

بیمارستان ابرکوه؛ فرصتی برای جوانگرایی یا آزمونی پرریسک؟

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی یزد اعلام کرده است: قدیریان اصالتاً ابرکوهی است، در طول هفته در ابرکوه حضور دارد و پایان هفته به یزد بازمی‌گردد. همچنین داروخانه وی به مسئول فنی سپرده شده است.

اکنون باید منتظر ماند و دید این انتصاب در عمل چه نتیجه‌ای برای بیمارستان حضرت خاتم‌الانبیاء(ص) ابرکوه خواهد داشت.

اگر مدیر جدید بتواند با تکیه بر تیم تخصصی بیمارستان، مسئول فنی پزشک، نیروهای درمانی و ظرفیت‌های مدیریتی خود، عملکرد موفقی ارائه دهد، می‌تواند نمونه‌ای از موفقیت جوانگرایی در مدیریت نظام سلامت باشد.

اما در مقابل، اگر انتخاب مدیر بدون تجربه کافی موجب افزایش تنش، نارضایتی کارکنان یا ضعف در مدیریت مجموعه شود، هزینه آن تنها متوجه یک مدیر نخواهد بود؛ بلکه بیمارستان، کارکنان و در نهایت مردم ابرکوه متضرر خواهند شد.

از این رو، انتظار می‌رود دانشگاه علوم پزشکی یزد علاوه بر تأکید بر قانونی بودن این انتصاب، درباره معیارهای دقیق انتخاب، فرآیند ارزیابی نامزدها، میزان سابقه مدیریتی فرد منصوب‌شده، علت عدم استقبال پزشکان از این مسئولیت و سازوکار نظارت بر عملکرد سرپرست جدید نیز توضیح دهد.

در نهایت، مطالبه اصلی مردم ابرکوه نه پزشک بودن یا نبودن یک مدیر، بلکه تضمین کارآمدی، تخصص، پاسخگویی و حفظ کیفیت خدمات درمانی در بیمارستانی است که مستقیماً با سلامت مردم شهرستان سروکار دارد؛ مطالبه‌ای که باید فراتر از عنوان‌هایی همچون جوانگرایی یا اعتماد به جوانان پاسخ داده شود.

انتهای خبر/