به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «یزدرسا»، جواد محجوبی عصر امروز در نشست خبری با اصحاب رسانه، با تشریح آخرین وضعیت منابع آبی استان یزد اظهار کرد: هرچند میزان بارندگی در سال آبی جاری نسبت به سال گذشته افزایش یافته است، اما نباید فراموش کرد که سال گذشته کم‌بارش‌ترین سال چهار دهه اخیر استان بود و به همین دلیل بهبود نسبی بارش‌ها نمی‌تواند به معنای خروج از شرایط بحرانی تلقی شود.

وی افزود: آمارها نشان می‌دهد بارندگی‌های سال آبی جاری همچنان بیش از ۲۵ درصد کمتر از متوسط بلندمدت استان است و این کاهش، بیشترین تأثیر را بر تغذیه منابع آب زیرزمینی، قنوات، چشمه‌ها و سفره‌های آب مناطق کوهستانی و ییلاقی خواهد گذاشت.

یزد؛ در میان بحرانی‌ترین استان‌های کشور از نظر منابع آب زیرزمینی

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد با اشاره به وابستگی بالای استان به منابع زیرزمینی گفت: نبود رودخانه‌های دائمی در یزد موجب شده تأمین آب به شکل گسترده بر دوش آبخوان‌ها و سفره‌های زیرزمینی باشد؛ منابعی که طی سال‌های اخیر تحت فشار شدید برداشت قرار گرفته‌اند.

وی اظهار داشت: در سطح کشور سالانه حدود ۵ میلیارد مترمکعب بیش از میزان تغذیه طبیعی سفره‌های زیرزمینی برداشت می‌شود که سهم استان یزد از این کسری، حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب در سال است. بر همین اساس، یزد از نظر میزان اضافه‌برداشت از منابع زیرزمینی در میان پنج استان بحرانی کشور قرار دارد.

محجوبی ادامه داد: استان یزد در شاخص مجموع کسری مخازن آب زیرزمینی طی ۴۰ سال گذشته نیز رتبه پنجم کشور را به خود اختصاص داده است، اما در شاخص میزان بهره‌برداری از منابع آب تجدیدپذیر وضعیت نگران‌کننده‌تری دارد.

رکورددار برداشت از منابع آب تجدیدپذیر

وی با بیان اینکه میزان برداشت از منابع آب قابل برنامه‌ریزی یا تجدیدپذیر در استان به حدود ۱۶۰ درصد رسیده است، گفت: این شاخص یزد را در رتبه نخست کشور قرار داده است؛ به این معنا که میزان برداشت از منابع آبی استان بسیار فراتر از ظرفیت تجدید طبیعی آنهاست.

مدیرعامل آب منطقه‌ای یزد افزود: سقف مجاز برداشت از چاه‌های کشاورزی استان حدود ۳۷۷ میلیون مترمکعب در سال برآورد می‌شود، در حالی که میزان برداشت واقعی بیش از ۵۷۰ میلیون مترمکعب است و همین مسئله فشار مضاعفی بر منابع آب زیرزمینی وارد کرده است.

افت آبخوان‌ها و زنگ خطر فرونشست زمین

محجوبی با اشاره به آخرین وضعیت دشت‌های استان اظهار کرد: در سال آبی گذشته تمام دشت‌های یزد با افت سطح آب زیرزمینی مواجه بودند و در برخی مناطق میزان این افت به حدود یک و نیم متر رسید.

وی ادامه داد: تداوم این روند نه تنها موجب کاهش ذخایر آبی استان می‌شود، بلکه پدیده فرونشست زمین را نیز تشدید می‌کند؛ مسئله‌ای که در برخی دشت‌های استان آثار آن به وضوح قابل مشاهده است و می‌تواند خسارت‌های زیست‌محیطی و اقتصادی گسترده‌ای به دنبال داشته باشد.

کاهش کمی و کیفی مهم‌ترین منابع آب شیرین یزد

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد در ادامه به وضعیت منابع آب شیرین استان اشاره کرد و گفت: سفره‌های آب زیرزمینی چرخاب و یزگرد از مهم‌ترین منابع تأمین آب شیرین یزد محسوب می‌شوند، اما این منابع نیز طی دهه‌های اخیر با کاهش محسوس حجم آب و افت کیفیت مواجه شده‌اند.

وی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد شاخص شوری آب در برخی از این منابع افزایش یافته و در کنار کاهش دبی، زنگ خطر جدی برای آینده تأمین آب استان به شمار می‌رود.

کاهش مصرف آب کشاورزی؛ تکلیف برنامه هفتم توسعه

محجوبی با اشاره به الزامات برنامه هفتم توسعه کشور اظهار داشت: بر اساس ماده ۳۷ این برنامه، مصرف آب بخش کشاورزی در کشور باید از ۸۰ میلیارد مترمکعب به ۶۵ میلیارد مترمکعب کاهش یابد که معادل حدود ۱۸ درصد صرفه‌جویی است.

وی افزود: سهم استان یزد از این برنامه، کاهش ۱۸۵ میلیون مترمکعبی مصرف آب در بخش کشاورزی تعیین شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد خاطرنشان کرد: اجرای این هدف در ادامه سند سازگاری با کم‌آبی دنبال می‌شود و اگرچه بخشی از برنامه‌ها تاکنون اجرایی شده و حدود ۷۳ درصد اهداف مرحله نخست تحقق یافته است، اما همچنان باید تا پایان سال ۱۴۰۷ حدود ۶۰ میلیون مترمکعب دیگر از مصرف آب کشاورزی استان کاسته شود.

انتقال آب؛ راهکار ضروری اما پرهزینه

وی در بخش دیگری از سخنان خود به طرح‌های تأمین آب از خارج حوضه آبریز استان اشاره کرد و گفت: اجرای خط دوم انتقال آب دریا به یزد یکی از مهم‌ترین پروژه‌های تأمین آب پایدار استان محسوب می‌شود.

محجوبی افزود: عملیات احداث آب‌شیرین‌کن‌ها و خطوط انتقال در مسیر دریا تا هرمزگان و از هرمزگان تا کرمان در حال اجراست و در مسیر کرمان به یزد نیز از مجموع ۲۷۰ کیلومتر خط انتقال، تاکنون ۳۵ کیلومتر اجرا شده است.

وی ادامه داد: برای بخش‌های باقی‌مانده نیز اقدامات مربوط به تأمین اعتبار، برگزاری مناقصه و انتخاب پیمانکار در حال انجام است تا روند اجرای پروژه با سرعت بیشتری دنبال شود.

آب انتقالی صرف صنعت و کشاورزی نمی‌شود

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد در پاسخ به برخی ابهامات مطرح شده درباره مصرف آب انتقالی گفت: آب انتقالی به استان صرفاً برای تأمین آب شرب اختصاص یافته و در هیچ‌یک از بخش‌های صنعتی و کشاورزی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

وی تأکید کرد: نیازهای آبی صنایع و بخش کشاورزی از منابع جایگزین از جمله پساب و منابع آب زیرزمینی تأمین می‌شود و تخصیصی از آب انتقالی برای این بخش‌ها وجود ندارد.

عبور از بحران آب با مشارکت همگانی

محجوبی در پایان با تأکید بر اینکه انتقال آب هرچند بخشی از نیازهای استان را تأمین می‌کند اما راهکاری پرهزینه و همراه با چالش‌های متعدد است، گفت: پایدارترین و کم‌هزینه‌ترین راهکار برای مقابله با کم‌آبی، ارتقای بهره‌وری، اصلاح الگوی مصرف و مدیریت تقاضاست.

وی از شهروندان خواست با رعایت الگوی مصرف و صرفه‌جویی حداقل ۲۰ درصدی در مصرف آب شرب، در حفظ پایداری منابع آبی استان مشارکت کنند و افزود: موضوع آب یک مسئله چندوجهی است و حل آن نیازمند همراهی مردم، دستگاه‌های اجرایی، بخش‌های اقتصادی و حرکت در مسیر توسعه مبتنی بر آمایش سرزمینی است.

انتهای خبر/